Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Phát triển kinh tế gia đình bắt đầu từ lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và chống lãng phí. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Tăng thu nhập phải đi đôi với sử dụng hợp lí nguồn lực và giữ gìn sức khỏe.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kinh tế gia đình là toàn bộ hoạt động tạo ra thu nhập và chi tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu ăn, mặc, ở, học tập, chữa bệnh và vui chơi của các thành viên trong gia đình. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Một số biện pháp phát triển kinh tế gia đình thường gặp: - Lập kế hoạch chi tiêu: ghi lại thu nhập và các khoản chi hằng tháng, ưu tiên chi cho nhu cầu thiết yếu, dành một phần để tiết kiệm và phòng khi ốm đau, khó khăn. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Gia đình bạn Lan có thu nhập 8 triệu đồng mỗi tháng. Lan đề xuất cả nhà cùng làm bảng chi tiêu: tiền ăn 4 triệu, tiền học 1,5 triệu, tiền điện nước 1 triệu, tiết kiệm 1 triệu, còn lại 500 nghìn dự phòng. Ngoài ra, gia đình tận dụng mảnh vườn sau nhà để trồng rau, vừa có rau sạch, vừa giảm tiền chợ. Sau ba tháng, gia đình đã tiết kiệm được 3 triệu đồng.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Học sinh lớp 9 có thể góp phần bằng cách tiết kiệm, chăm học và phụ giúp việc nhà.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu 2 biểu hiện của khả năng thích nghi.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 2 việc làm giúp tạo bầu không khí vui vẻ, yêu thương trong gia đình.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu 2 việc làm giúp tổ chức, sắp xếp công việc gia đình khoa học.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Phát triển kinh tế gia đình bắt đầu từ lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và chống lãng phí."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tăng thu nhập phải đi đôi với sử dụng hợp lí nguồn lực và giữ gìn sức khỏe."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Kinh tế gia đình là toàn bộ hoạt động tạo ra thu nhập và chi tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu ăn, mặc, ở, học tập, chữa bệnh và vui chơi của các thành viên trong gia đình."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Một số biện pháp phát triển kinh tế gia đình thường gặp: - Lập kế hoạch chi tiêu: ghi lại thu nhập và các khoản chi hằng tháng, ưu tiên chi cho nhu cầu thiết yếu, dành một phần để tiết kiệm và phòng khi ốm đau, khó khăn."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Kinh tế gia đình là toàn bộ hoạt động tạo ra thu nhập và chi tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu ăn, mặc, ở, học tập, chữa bệnh và vui chơi của các thành viên trong gia đình. Phát triển kinh tế gia đình nghĩa là tìm cách tăng thu nhập, giảm chi tiêu lãng phí và sử dụng hợp lí các nguồn lực sẵn có để đời sống ngày càng ổn định, đầy đủ hơn.
- Tổng kết ghi nhớ: Phát triển kinh tế gia đình bắt đầu từ lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và chống lãng phí.; Tăng thu nhập phải đi đôi với sử dụng hợp lí nguồn lực và giữ gìn sức khỏe.; Mỗi thành viên, kể cả học sinh, đều có thể góp sức bằng việc tiết kiệm và giúp đỡ gia đình.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Gia đình bạn Lan có thu nhập 8 triệu đồng mỗi tháng. Lan đề xuất cả nhà cùng làm bảng chi tiêu: tiền ăn 4 triệu, tiền học 1,5 triệu, tiền điện nước 1 triệu, tiết kiệm 1 triệu, còn lại 500 nghìn dự phòng. Ngoài ra, gia đình tận dụng mảnh vườn sau nhà để trồng rau, vừa có rau sạch, vừa giảm tiền chợ. Sau ba tháng, gia đình đã tiết kiệm được 3 triệu đồng.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Biện pháp phát triển kinh tế gia đình (Phát triển kinh tế gia đình bắt đầu từ lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và chống lãng phí.; Tăng thu nhập phải đi đôi với sử dụng hợp lí nguồn lực và giữ gìn sức khỏe.; Mỗi thành viên, kể cả học sinh, đều có thể góp sức bằng việc tiết kiệm và giúp đỡ gia đình.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Học sinh lớp 9 có thể góp phần bằng cách tiết kiệm, chăm học và phụ giúp việc nhà.
- Bài 4: Ví dụ: chủ động làm quen với môi trường mới; điều chỉnh cách làm việc khi hoàn cảnh thay đổi.
- Bài 5: Ví dụ: quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ nhau; nói lời cảm ơn, động viên nhau.
- Bài 6: Ví dụ: lập bảng phân công việc nhà; thực hiện đúng lịch đã phân công.