Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Yêu quê hương, đất nước phải thể hiện bằng hành động giữ gìn thiên nhiên và môi trường. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Phòng chống ô nhiễm bắt đầu từ những việc nhỏ: phân loại rác, tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Thiên nhiên và môi trường là nguồn sống của con người: cho chúng ta không khí, nước, lương thực và cảnh quan tươi đẹp.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Việt Nam là đất nước có thiên nhiên phong phú: rừng xanh, biển rộng, sông ngòi, đồng ruộng và nhiều danh lam thắng cảnh. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Vào dịp hè, lớp 9C tổ chức chuyến tham quan khu rừng gần địa phương. Trước chuyến đi, các bạn thống nhất quy tắc: mang theo túi đựng rác, không bẻ cành, không khắc tên lên cây, không xả rác xuống suối. Trong chuyến đi, nhóm còn nhặt rác dọc đường mòn và chụp ảnh cảnh đẹp để làm triển lãm "Quê hương tôi". Sau chuyến đi, nhiều bạn chia sẻ rằng mình hiểu hơn giá trị của thiên nhiên và hứa sẽ không xả rác bừa bãi nữa.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Vì vậy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của bản thân và cộng đồng.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Em hãy viết một đoạn ngắn (5–7 câu) về việc bảo vệ môi trường ở địa phương em và trách nhiệm của bản thân.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 2 việc làm thể hiện trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Ngân sách cá nhân là gì? Nêu 2 lợi ích của việc lập ngân sách cá nhân.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Yêu quê hương, đất nước phải thể hiện bằng hành động giữ gìn thiên nhiên và môi trường."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phòng chống ô nhiễm bắt đầu từ những việc nhỏ: phân loại rác, tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thiên nhiên và môi trường là nguồn sống của con người: cho chúng ta không khí, nước, lương thực và cảnh quan tươi đẹp."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Việt Nam là đất nước có thiên nhiên phong phú: rừng xanh, biển rộng, sông ngòi, đồng ruộng và nhiều danh lam thắng cảnh."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thiên nhiên và môi trường là nguồn sống của con người: cho chúng ta không khí, nước, lương thực và cảnh quan tươi đẹp. Chủ đề "Em với thiên nhiên và môi trường" giúp học sinh thêm yêu quê hương, đất nước và có trách nhiệm bảo vệ môi trường sống.
- Tổng kết ghi nhớ: Yêu quê hương, đất nước phải thể hiện bằng hành động giữ gìn thiên nhiên và môi trường.; Phòng chống ô nhiễm bắt đầu từ những việc nhỏ: phân loại rác, tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa.; Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sức khỏe và tương lai của bản thân và cộng đồng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Vào dịp hè, lớp 9C tổ chức chuyến tham quan khu rừng gần địa phương. Trước chuyến đi, các bạn thống nhất quy tắc: mang theo túi đựng rác, không bẻ cành, không khắc tên lên cây, không xả rác xuống suối. Trong chuyến đi, nhóm còn nhặt rác dọc đường mòn và chụp ảnh cảnh đẹp để làm triển lãm "Quê hương tôi". Sau chuyến đi, nhiều bạn chia sẻ rằng mình hiểu hơn giá trị của thiên nhiên và hứa sẽ không xả rác bừa bãi nữa.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường (Yêu quê hương, đất nước phải thể hiện bằng hành động giữ gìn thiên nhiên và môi trường.; Phòng chống ô nhiễm bắt đầu từ những việc nhỏ: phân loại rác, tiết kiệm điện nước, hạn chế rác thải nhựa.; Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sức khỏe và tương lai của bản thân và cộng đồng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Vì vậy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của bản thân và cộng đồng.
- Bài 4: Đoạn văn nêu được thực trạng môi trường ở địa phương, việc làm bảo vệ môi trường và trách nhiệm của bản thân.
- Bài 5: Ví dụ: hoàn thành công việc đúng hạn; nhận lỗi và sửa lỗi khi làm sai.
- Bài 6: Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu – chi của bản thân trong một khoảng thời gian. Lợi ích: chi tiêu chủ động, không vượt quá thu nhập; dành được một phần tiết kiệm.