Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Cộng đồng tốt đẹp là nơi mọi người quan tâm, giúp đỡ nhau, môi trường sạch đẹp, ai cũng an toàn.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Xây dựng cộng đồng từ việc nhỏ: giữ vệ sinh, trồng cây, giúp đỡ người khó khăn, tham gia hoạt động chung. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Cộng đồng là nơi chúng ta đang sống — khu phố, thôn xóm, xã phường với những người hàng xóm, bạn bè và người thân xung quanh. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Xây dựng và phát triển cộng đồng bắt đầu từ những việc làm nhỏ: giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi, trồng cây xanh, giúp đỡ người già và trẻ em, tham gia các hoạt động chung như dọn vệ sinh đường làng, ngày hội văn hóa hay quyên góp ủng hộ người khó khăn. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Hoạt động: Vào sáng chủ nhật, Chi đoàn lớp 9B tổ chức "Ngày chủ nhật xanh": dọn rác ở công viên gần trường, trồng thêm 20 cây hoa và vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường lên tường khu phố. Người dân xung quanh thấy vậy cũng ra phụ giúp, có bác mang nước cho các bạn uống, có cô tặng thêm cây giống. Sau buổi hoạt động, công viên sạch đẹp hẳn, còn các bạn học sinh hiểu rằng xây dựng cộng đồng chính là bắt đầu từ những việc làm cụ thể như thế.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Ngược lại, thờ ơ với việc chung sẽ khiến cộng đồng trở nên lạnh nhạt và kém phát triển.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Dấu hiệu nào sau đây cho thấy em đang căng thẳng? A. Mệt mỏi, khó ngủ, khó tập trung. B. Vui vẻ, ngủ ngon. C. Học tập tiến bộ. D. Thích tham gia hoạt động.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Ngân sách cá nhân hợp lí giúp em điều gì? A. Chi tiêu có kế hoạch, tiết kiệm cho việc cần thiết. B. Tiêu hết tiền ngay đầu tháng. C. Vay nợ bạn bè. D. Mua mọi thứ mình thích.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi căng thẳng vì thi cử, cách ứng phó lành mạnh là gì? A. Hít thở sâu, sắp xếp thời gian học – nghỉ hợp lí. B. Thức trắng đêm liên tục. C. Đổ lỗi cho người khác. D. Bỏ thi.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cộng đồng tốt đẹp là nơi mọi người quan tâm, giúp đỡ nhau, môi trường sạch đẹp, ai cũng an toàn."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Xây dựng cộng đồng từ việc nhỏ: giữ vệ sinh, trồng cây, giúp đỡ người khó khăn, tham gia hoạt động chung."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Cộng đồng là nơi chúng ta đang sống — khu phố, thôn xóm, xã phường với những người hàng xóm, bạn bè và người thân xung quanh."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Xây dựng và phát triển cộng đồng bắt đầu từ những việc làm nhỏ: giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi, trồng cây xanh, giúp đỡ người già và trẻ em, tham gia các hoạt động chung như dọn vệ sinh đường làng, ngày hội văn hóa hay quyên góp ủng hộ người khó khăn."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Cộng đồng là nơi chúng ta đang sống — khu phố, thôn xóm, xã phường với những người hàng xóm, bạn bè và người thân xung quanh. Một cộng đồng tốt đẹp là nơi mọi người quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau, môi trường sạch đẹp và ai cũng cảm thấy an toàn.
- Tổng kết ghi nhớ: Cộng đồng tốt đẹp là nơi mọi người quan tâm, giúp đỡ nhau, môi trường sạch đẹp, ai cũng an toàn.; Xây dựng cộng đồng từ việc nhỏ: giữ vệ sinh, trồng cây, giúp đỡ người khó khăn, tham gia hoạt động chung.; Học sinh đóng góp bằng tình nguyện, tuyên truyền và sống chan hòa với mọi người.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hoạt động: Vào sáng chủ nhật, Chi đoàn lớp 9B tổ chức "Ngày chủ nhật xanh": dọn rác ở công viên gần trường, trồng thêm 20 cây hoa và vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường lên tường khu phố. Người dân xung quanh thấy vậy cũng ra phụ giúp, có bác mang nước cho các bạn uống, có cô tặng thêm cây giống. Sau buổi hoạt động, công viên sạch đẹp hẳn, còn các bạn học sinh hiểu rằng xây dựng cộng đồng chính là bắt đầu từ những việc làm cụ thể như thế.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Xây dựng và phát triển cộng đồng (Cộng đồng tốt đẹp là nơi mọi người quan tâm, giúp đỡ nhau, môi trường sạch đẹp, ai cũng an toàn.; Xây dựng cộng đồng từ việc nhỏ: giữ vệ sinh, trồng cây, giúp đỡ người khó khăn, tham gia hoạt động chung.; Học sinh đóng góp bằng tình nguyện, tuyên truyền và sống chan hòa với mọi người.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Ngược lại, thờ ơ với việc chung sẽ khiến cộng đồng trở nên lạnh nhạt và kém phát triển.
- Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
- Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
- Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.