Bài tập — Bài 19: Dãy hoạt động hoá học

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Dãy hoạt động hoá học sắp xếp kim loại theo mức độ hoạt động giảm dần. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Kim loại trước H tác dụng với acid loãng giải phóng $H_2$; kim loại sau H không tác dụng.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Dãy hoạt động hoá học là dãy sắp xếp các kim loại theo mức độ hoạt động hoá học giảm dần. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Các kim loại đứng trước hydrogen trong dãy có thể tác dụng với dung dịch acid loãng như HCl, $H_2SO_4$ loãng để giải phóng khí hydrogen. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Thả kẽm vào dung dịch acid hydrochloric loãng, thấy bọt khí hydrogen thoát ra vì kẽm đứng trước hydrogen: $Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2$. Thả đồng vào dung dịch acid hydrochloric loãng, không có hiện tượng gì vì đồng đứng sau hydrogen, không tác dụng với acid loãng.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Nhúng lá kẽm vào dung dịch copper(II) sulfate, lá kẽm phủ lớp đồng đỏ vì kẽm đứng trước đồng: $Zn + CuSO_4 \rightarrow ZnSO_4 + Cu$. Nhúng lá đồng vào dung dịch zinc sulfate, không có hiện tượng gì vì đồng đứng sau kẽm, không đẩy được kẽm ra khỏi muối.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch nối tiếp và song song (2 điện trở).

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Công của dòng điện được tính bằng công thức nào? Nêu tên, đơn vị từng đại lượng.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Công suất điện được tính bằng công thức nào? Đơn vị là gì?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Dãy hoạt động hoá học sắp xếp kim loại theo mức độ hoạt động giảm dần."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Kim loại trước H tác dụng với acid loãng giải phóng $H_2$; kim loại sau H không tác dụng."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Dãy hoạt động hoá học là dãy sắp xếp các kim loại theo mức độ hoạt động hoá học giảm dần."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các kim loại đứng trước hydrogen trong dãy có thể tác dụng với dung dịch acid loãng như HCl, $H_2SO_4$ loãng để giải phóng khí hydrogen."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Dãy hoạt động hoá học là dãy sắp xếp các kim loại theo mức độ hoạt động hoá học giảm dần. Một dãy thường gặp là: K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, H, Cu, Hg, Ag, Pt, Au.
  • Tổng kết ghi nhớ: Dãy hoạt động hoá học sắp xếp kim loại theo mức độ hoạt động giảm dần.; Kim loại trước H tác dụng với acid loãng giải phóng $H_2$; kim loại sau H không tác dụng.; Kim loại trước đẩy được kim loại sau ra khỏi dung dịch muối.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Thả kẽm vào dung dịch acid hydrochloric loãng, thấy bọt khí hydrogen thoát ra vì kẽm đứng trước hydrogen: $Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2$. Thả đồng vào dung dịch acid hydrochloric loãng, không có hiện tượng gì vì đồng đứng sau hydrogen, không tác dụng với acid loãng.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 19: Dãy hoạt động hoá học (Dãy hoạt động hoá học sắp xếp kim loại theo mức độ hoạt động giảm dần.; Kim loại trước H tác dụng với acid loãng giải phóng $H_2$; kim loại sau H không tác dụng.; Kim loại trước đẩy được kim loại sau ra khỏi dung dịch muối.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhúng lá kẽm vào dung dịch copper(II) sulfate, lá kẽm phủ lớp đồng đỏ vì kẽm đứng trước đồng: $Zn + CuSO_4 \rightarrow ZnSO_4 + Cu$. Nhúng lá đồng vào dung dịch zinc sulfate, không có hiện tượng gì vì đồng đứng sau kẽm, không đẩy được kẽm ra khỏi muối.
• Bài 4: Nối tiếp: $R_{tđ} = R_1 + R_2$. Song song: $1/R_{tđ} = 1/R_1 + 1/R_2$.
• Bài 5: $A = U \cdot I \cdot t$; $A$: công của dòng điện (J); $U$: hiệu điện thế (V); $I$: cường độ dòng điện (A); $t$: thời gian (s).
• Bài 6: $P = U \cdot I$; đơn vị: oát (W).