Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu? A. Nhiên liệu là chất cháy được, toả nhiệt và ánh sáng khi cháy. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Nhiên liệu hoá thạch: than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên; gây ô nhiễm và cạn dần. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả ra năng lượng dưới dạng nhiệt và ánh sáng. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Con người dùng nhiên liệu để đun nấu, sưởi ấm, chạy động cơ và phát điện.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Một gia đình ở nông thôn ủ phân gia súc trong hầm biogas, khí sinh học thu được dùng để đun nấu thay cho củi. Nhờ đó, gia đình tiết kiệm tiền, nhà bếp sạch hơn và giảm chặt phá rừng lấy củi.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Xăng sinh học E5 là xăng pha ethanol. Dùng xăng E5 giúp giảm khí thải độc hại và tận dụng nguồn nông sản. Một chiếc xe máy chạy bằng xăng E5 hoạt động bình thường như chạy bằng xăng thông thường.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một ấm điện 220 V – 1100 W dùng để đun 1 lít nước từ C đến C. Tính thời gian đun (bỏ qua hao phí; nhiệt dung riêng của nước J/kg.K; 1 lít nước có khối lượng 1 kg).
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một đoạn mạch gồm hai điện trở , mắc song song rồi mắc nối tiếp với . Tính điện trở tương đương của đoạn mạch.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Giải thích vì sao khi một bóng đèn trong mạch song song bị cháy, các bóng đèn còn lại vẫn sáng bình thường, còn trong mạch nối tiếp thì các đèn còn lại tắt.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhiên liệu là chất cháy được, toả nhiệt và ánh sáng khi cháy."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhiên liệu hoá thạch: than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên; gây ô nhiễm và cạn dần."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả ra năng lượng dưới dạng nhiệt và ánh sáng."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Con người dùng nhiên liệu để đun nấu, sưởi ấm, chạy động cơ và phát điện."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy toả ra năng lượng dưới dạng nhiệt và ánh sáng. Nguồn nhiên liệu gồm nhiên liệu hoá thạch như than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên và nhiên liệu tái tạo như củi, ethanol sinh học, khí sinh học, hydrogen.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhiên liệu là chất cháy được, toả nhiệt và ánh sáng khi cháy.; Nhiên liệu hoá thạch: than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên; gây ô nhiễm và cạn dần.; Nhiên liệu tái tạo: ethanol sinh học, khí sinh học, hydrogen; ít gây ô nhiễm.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một gia đình ở nông thôn ủ phân gia súc trong hầm biogas, khí sinh học thu được dùng để đun nấu thay cho củi. Nhờ đó, gia đình tiết kiệm tiền, nhà bếp sạch hơn và giảm chặt phá rừng lấy củi.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Nguồn nhiên liệu (Nhiên liệu là chất cháy được, toả nhiệt và ánh sáng khi cháy.; Nhiên liệu hoá thạch: than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên; gây ô nhiễm và cạn dần.; Nhiên liệu tái tạo: ethanol sinh học, khí sinh học, hydrogen; ít gây ô nhiễm.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Xăng sinh học E5 là xăng pha ethanol. Dùng xăng E5 giúp giảm khí thải độc hại và tận dụng nguồn nông sản. Một chiếc xe máy chạy bằng xăng E5 hoạt động bình thường như chạy bằng xăng thông thường.
- Bài 4: Nhiệt lượng cần: (J). Thời gian: (s) phút.
- Bài 5: ; .
- Bài 6: Trong mạch song song, mỗi đèn có mạch riêng nối trực tiếp với nguồn nên một đèn cháy không ảnh hưởng các đèn khác. Trong mạch nối tiếp, các đèn chung một mạch nên một đèn cháy làm mạch hở, các đèn còn lại tắt.
