Bài tập — Bài 26: Ethylic alcohol

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Ethylic alcohol? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Ethylic alcohol, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Ethylic alcohol, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Ethylic alcohol, còn gọi là ethanol, có công thức phân tử $C_2H_6O$ và công thức cấu tạo $C_2H_5OH$ .

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Ethylic alcohol, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Ethanol có trong rượu, bia và được dùng làm dung môi, nhiên liệu, chất sát trùng. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Ethylic alcohol, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một chai rượu ghi $40°$ , dung tích $500$ ml. Thể tích ethanol nguyên chất trong chai là $\frac{40}{100} \times 500 = 200$ (ml).

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Ethylic alcohol để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Trong y tế, cồn $70°$ dùng để sát trùng vết thương và tay vì nó diệt khuẩn tốt hơn cồn $90°$ : cồn $70°$ thấm vào tế bào vi khuẩn tốt hơn và không làm đông vón protein quá nhanh ở bề mặt.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một người nông dân muốn tạo giống lúa chịu mặn. Nêu hai cách có thể áp dụng dựa trên kiến thức di truyền học và giải thích ngắn gọn.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu công thức phân tử của ethylic alcohol, acetic acid, glucose, saccharose.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết phương trình hóa học đốt cháy ethylic alcohol và phản ứng của acetic acid với $NaOH$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Ethylic alcohol, còn gọi là ethanol, có công thức phân tử $C_2H_6O$ và công thức cấu tạo $C_2H_5OH$ ."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ethanol có trong rượu, bia và được dùng làm dung môi, nhiên liệu, chất sát trùng."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Ethylic alcohol, còn gọi là ethanol, có công thức phân tử $C_2H_6O$ và công thức cấu tạo $C_2H_5OH$ . Ethanol là chất lỏng không màu, mùi đặc trưng, vị cay, nhẹ hơn nước, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.
- Tổng kết ghi nhớ: Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.; Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá.; Độ rượu là số ml ethanol nguyên chất trong $100$ ml dung dịch rượu.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một chai rượu ghi $40°$ , dung tích $500$ ml. Thể tích ethanol nguyên chất trong chai là $\frac{40}{100} \times 500 = 200$ (ml).
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Ethylic alcohol (Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.; Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá.; Độ rượu là số ml ethanol nguyên chất trong $100$ ml dung dịch rượu.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong y tế, cồn $70°$ dùng để sát trùng vết thương và tay vì nó diệt khuẩn tốt hơn cồn $90°$ : cồn $70°$ thấm vào tế bào vi khuẩn tốt hơn và không làm đông vón protein quá nhanh ở bề mặt.
Bài 4: Chọn lọc giống: chọn cây chịu mặn tốt để nhân giống. Gây đột biến: tạo biến dị mới rồi chọn cây chịu mặn. Cả hai đều dựa trên biến dị di truyền.
Bài 5: Ethylic alcohol: $C_2H_5OH$ ; acetic acid: $CH_3COOH$ ; glucose: $C_6H_{12}O_6$ ; saccharose: $C_{12}H_{22}O_{11}$ .
Bài 6: $C_2H_5OH + 3O_2 \xrightarrow{t^o} 2CO_2 + 3H_2O$ . $CH_3COOH + NaOH \rightarrow CH_3COONa + H_2O$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

C_2H_5OH

; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở

78,3°

C. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

CO_2

và nước; tác dụng với Na giải phóng

H_2

; tham gia phản ứng ester hoá. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

C_2H_6O

và công thức cấu tạo

C_2H_5OH

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Một chai rượu ghi $40°$ , dung tích $500$ ml. Thể tích ethanol nguyên chất trong chai là $\frac{40}{100} \times 500 = 200$ (ml).

Trong y tế, cồn $70°$ dùng để sát trùng vết thương và tay vì nó diệt khuẩn tốt hơn cồn $90°$ : cồn $70°$ thấm vào tế bào vi khuẩn tốt hơn và không làm đông vón protein quá nhanh ở bề mặt.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu công thức phân tử của ethylic alcohol, acetic acid, glucose, saccharose.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết phương trình hóa học đốt cháy ethylic alcohol và phản ứng của acetic acid với

NaOH

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Ethylic alcohol, còn gọi là ethanol, có công thức phân tử $C_2H_6O$ và công thức cấu tạo $C_2H_5OH$ ."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ethanol có trong rượu, bia và được dùng làm dung môi, nhiên liệu, chất sát trùng."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Ethylic alcohol, còn gọi là ethanol, có công thức phân tử $C_2H_6O$ và công thức cấu tạo $C_2H_5OH$ . Ethanol là chất lỏng không màu, mùi đặc trưng, vị cay, nhẹ hơn nước, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.
Tổng kết ghi nhớ: Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.; Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá.; Độ rượu là số ml ethanol nguyên chất trong $100$ ml dung dịch rượu.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một chai rượu ghi $40°$ , dung tích $500$ ml. Thể tích ethanol nguyên chất trong chai là $\frac{40}{100} \times 500 = 200$ (ml).
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Ethylic alcohol (Ethanol: $C_2H_5OH$ ; lỏng không màu, tan vô hạn trong nước, sôi ở $78,3°$ C.; Ethanol cháy tạo $CO_2$ và nước; tác dụng với Na giải phóng $H_2$ ; tham gia phản ứng ester hoá.; Độ rượu là số ml ethanol nguyên chất trong $100$ ml dung dịch rượu.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong y tế, cồn $70°$ dùng để sát trùng vết thương và tay vì nó diệt khuẩn tốt hơn cồn $90°$ : cồn $70°$ thấm vào tế bào vi khuẩn tốt hơn và không làm đông vón protein quá nhanh ở bề mặt.

Bài 4: Chọn lọc giống: chọn cây chịu mặn tốt để nhân giống. Gây đột biến: tạo biến dị mới rồi chọn cây chịu mặn. Cả hai đều dựa trên biến dị di truyền.

Bài 5: Ethylic alcohol:

C_2H_5OH

; acetic acid:

CH_3COOH

; glucose:

C_6H_{12}O_6

; saccharose:

C_{12}H_{22}O_{11}

Bài 6:

C_2H_5OH + 3O_2 \xrightarrow{t^o} 2CO_2 + 3H_2O

CH_3COOH + NaOH \rightarrow CH_3COONa + H_2O