Bài tập — Bài 27: Acetic acid

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 27: Acetic acid? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Acetic acid: $CH_3COOH$, dung dịch loãng là giấm ăn. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 27: Acetic acid, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Có đầy đủ tính chất của acid và tham gia phản ứng ester hoá.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 27: Acetic acid, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Acetic acid là một acid hữu cơ có công thức phân tử $C_2H_4O_2$, thường viết là $CH_3COOH$. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 27: Acetic acid, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Dung dịch acetic acid loãng khoảng $2-5$ chính là giấm ăn quen thuộc trong bếp. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 27: Acetic acid, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Viết phương trình hoá học của phản ứng giữa acetic acid và sodium hydroxide, và phản ứng của acetic acid với kẽm.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 27: Acetic acid để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Acetic acid tác dụng với base tạo muối và nước: $CH_3COOH + NaOH \rightarrow CH_3COONa + H_2O$. Muối tạo thành là sodium acetate. Với kim loại kẽm, acetic acid giải phóng khí hydrogen: $2CH_3COOH + Zn \rightarrow (CH_3COO)_2Zn + H_2$. Khí hydrogen thoát ra có thể nhận biết bằng cách đưa que đóm đang cháy vào miệng ống nghiệm, ngọn lửa sẽ cháy với tiếng nổ nhỏ.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu hai vai trò của lipid và hai vai trò của protein đối với cơ thể người.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân biệt tinh bột và cellulose về nguồn gốc và khả năng tiêu hóa ở người.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên hai polymer thiên nhiên và hai polymer tổng hợp.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Acetic acid: $CH_3COOH$, dung dịch loãng là giấm ăn."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Có đầy đủ tính chất của acid và tham gia phản ứng ester hoá."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Acetic acid là một acid hữu cơ có công thức phân tử $C_2H_4O_2$, thường viết là $CH_3COOH$."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Dung dịch acetic acid loãng khoảng $2-5$ chính là giấm ăn quen thuộc trong bếp."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Acetic acid là một acid hữu cơ có công thức phân tử $C_2H_4O_2$, thường viết là $CH_3COOH$. Ở điều kiện thường, acetic acid nguyên chất là chất lỏng không màu, có mùi chua gắt, tan vô hạn trong nước.
  • Tổng kết ghi nhớ: Acetic acid: $CH_3COOH$, dung dịch loãng là giấm ăn.; Có đầy đủ tính chất của acid và tham gia phản ứng ester hoá.; Ứng dụng: gia vị, bảo quản thực phẩm, nguyên liệu hoá học.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Viết phương trình hoá học của phản ứng giữa acetic acid và sodium hydroxide, và phản ứng của acetic acid với kẽm.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 27: Acetic acid (Acetic acid: $CH_3COOH$, dung dịch loãng là giấm ăn.; Có đầy đủ tính chất của acid và tham gia phản ứng ester hoá.; Ứng dụng: gia vị, bảo quản thực phẩm, nguyên liệu hoá học.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Acetic acid tác dụng với base tạo muối và nước: $CH_3COOH + NaOH \rightarrow CH_3COONa + H_2O$. Muối tạo thành là sodium acetate. Với kim loại kẽm, acetic acid giải phóng khí hydrogen: $2CH_3COOH + Zn \rightarrow (CH_3COO)_2Zn + H_2$. Khí hydrogen thoát ra có thể nhận biết bằng cách đưa que đóm đang cháy vào miệng ống nghiệm, ngọn lửa sẽ cháy với tiếng nổ nhỏ.
• Bài 4: Lipid: cung cấp năng lượng, dung môi hòa tan vitamin. Protein: cấu tạo tế bào, enzyme, kháng thể, vận chuyển chất.
• Bài 5: Tinh bột: nguồn lương thực, tiêu hóa được. Cellulose: thành tế bào thực vật, không tiêu hóa được.
• Bài 6: Thiên nhiên: tinh bột, cellulose. Tổng hợp: polyethylene, nhựa PVC.