1. Kiến thức trọng tâm
Polymer là những hợp chất có phân tử khối rất lớn, được tạo thành từ nhiều đơn vị nhỏ gọi là mắt xích liên kết với nhau. Mỗi mắt xích là một monomer. Ví dụ, polyethylene (PE) được tạo từ các mắt xích ethylene liên kết với nhau.
Polymer được chia thành polymer thiên nhiên như tinh bột, cellulose, protein, cao su thiên nhiên và polymer tổng hợp như polyethylene, polyvinyl chloride (PVC), polystyrene. Polymer tổng hợp được điều chế bằng phản ứng trùng hợp hoặc trùng ngưng.
Về tính chất, nhiều polymer không tan trong nước, bền với acid, base loãng, có tính dẻo, dai và cách điện tốt. Nhờ vậy, polymer được dùng rộng rãi làm bao bì, ống dẫn nước, đồ gia dụng, vải sợi, keo dán và vật liệu xây dựng.
Tuy nhiên, rác thải nhựa khó phân huỷ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Vì vậy cần hạn chế đồ nhựa dùng một lần, tăng tái chế và sử dụng vật liệu phân huỷ sinh học.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Viết phương trình phản ứng trùng hợp tạo polyethylene từ ethylene và cho biết đâu là monomer, đâu là mắt xích.
Lời giải: Phản ứng trùng hợp: . Trong đó, ethylene là monomer, nhóm là mắt xích lặp lại trong mạch polymer, còn là hệ số trùng hợp, cho biết số mắt xích trong một phân tử polymer. Polyethylene được dùng làm túi nylon, màng bọc thực phẩm và chai lọ.
3. Ghi nhớ
- Polymer gồm nhiều mắt xích (monomer) liên kết với nhau.
- Có polymer thiên nhiên và polymer tổng hợp.
- Polymer bền, dẻo, cách điện; rác nhựa gây ô nhiễm nên cần tái chế.