1. Kiến thức trọng tâm
Nhiên liệu hoá thạch gồm than đá, dầu mỏ và khí thiên nhiên, được hình thành từ xác sinh vật bị chôn vùi và biến đổi qua hàng trăm triệu năm. Đây là nguồn năng lượng chính của thế giới hiện nay, nhưng là tài nguyên không tái tạo và đang dần cạn kiệt.
Carbon tồn tại trong tự nhiên dưới nhiều dạng: khí carbon dioxide trong không khí, carbonate trong đá vôi, chất hữu cơ trong sinh vật và nhiên liệu hoá thạch. Chu trình carbon là quá trình carbon luân chuyển giữa không khí, sinh vật, đất, nước và đá. Thực vật quang hợp hấp thụ , sinh vật hô hấp và phân huỷ giải phóng , đốt nhiên liệu hoá thạch cũng thải .
Đốt nhiên liệu hoá thạch làm nồng độ trong khí quyển tăng nhanh, gây hiệu ứng nhà kính và sự ấm lên toàn cầu, dẫn đến biến đổi khí hậu, nước biển dâng và thời tiết cực đoan. Vì vậy, cần tiết kiệm năng lượng, trồng rừng và phát triển năng lượng tái tạo để giảm phát thải .
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Giải thích vì sao trồng rừng giúp hạn chế sự ấm lên toàn cầu.
Lời giải: Cây xanh quang hợp hấp thụ khí từ không khí và giữ carbon trong thân, lá, rễ dưới dạng chất hữu cơ, đồng thời thải ra khí oxygen. Khi rừng bị chặt phá, carbon lưu giữ trong cây bị giải phóng trở lại khí quyển dưới dạng , làm tăng hiệu ứng nhà kính. Vì vậy, trồng rừng và bảo vệ rừng là biện pháp quan trọng để giảm nồng độ và làm chậm sự ấm lên toàn cầu.
3. Ghi nhớ
- Nhiên liệu hoá thạch: than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên; không tái tạo.
- Chu trình carbon: carbon luân chuyển giữa không khí, sinh vật, đất, nước, đá.
- Đốt nhiên liệu hoá thạch làm tăng , gây ấm lên toàn cầu; cần tiết kiệm năng lượng và phát triển năng lượng tái tạo.