1. Kiến thức trọng tâm
Di truyền học là ngành khoa học nghiên cứu tính di truyền và biến dị của sinh vật. Tính di truyền là hiện tượng con cái giống bố mẹ về nhiều đặc điểm, còn biến dị là sự khác biệt giữa con cái với bố mẹ và giữa các cá thể với nhau.
Người đặt nền móng cho di truyền học là Gregor Mendel với các thí nghiệm lai đậu Hà Lan vào thế kỉ XIX. Mendel đã phát hiện ra các quy luật di truyền, qua đó giải thích vì sao con cái giống bố mẹ mà vẫn có những khác biệt.
Đối tượng nghiên cứu của di truyền học là gene, nhiễm sắc thể và DNA. Gene là đơn vị di truyền, nằm trên nhiễm sắc thể trong nhân tế bào, quy định một tính trạng nhất định. Thông tin di truyền được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua quá trình sinh sản.
Di truyền học có ý nghĩa lớn trong nông nghiệp, y học và công nghệ sinh học: chọn giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao, chẩn đoán và điều trị bệnh di truyền, tạo giống biến đổi gene phục vụ đời sống.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Trong một gia đình, bố mẹ đều có tóc xoăn nhưng con lại có tóc thẳng. Hiện tượng này minh hoạ khái niệm nào của di truyền học?
Lời giải: Hiện tượng con có đặc điểm khác với bố mẹ minh hoạ khái niệm biến dị. Biến dị xuất hiện do sự tổ hợp lại các gene của bố mẹ trong quá trình sinh sản, tạo ra các tổ hợp gene mới ở con. Nhờ biến dị mà các cá thể trong cùng một gia đình vẫn có những đặc điểm riêng, không hoàn toàn giống nhau.
3. Ghi nhớ
- Di truyền học nghiên cứu tính di truyền và biến dị.
- Mendel là người đặt nền móng cho di truyền học.
- Gene nằm trên nhiễm sắc thể, quy định tính trạng và được truyền qua các thế hệ.