Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. 1945–1950: Liên Xô khôi phục kinh tế sau chiến tranh. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. 1957: vệ tinh nhân tạo đầu tiên; 1961: Ga-ga-rin bay vào vũ trụ. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô chịu thiệt hại nặng nề nhất: hàng chục triệu người chết, hàng nghìn thành phố và làng mạc bị phá hủy.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Từ thập niên 1950–1970, Liên Xô đạt nhiều thành tựu to lớn: trở thành cường quốc công nghiệp thứ hai thế giới, dẫn đầu trong lĩnh vực chinh phục vũ trụ (năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên, năm 1961 đưa Ga-ga-rin bay vào vũ trụ). B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao công cuộc cải tổ ở Liên Xô (1985–1991) dẫn đến kết quả trái với mục tiêu ban đầu?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Cải tổ nhằm đổi mới kinh tế và làm cho xã hội dân chủ hơn, nhưng được tiến hành vội vàng, thiếu đồng bộ. Về kinh tế, chuyển sang cơ chế thị trường đột ngột gây khủng hoảng, hàng hóa khan hiếm. Về chính trị, việc thực hiện "công khai hóa" và đa nguyên đã làm mất vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, các lực lượng li khai nổi lên, Liên bang tan rã. Như vậy, cải tổ không cứu vãn được Liên Xô mà trái lại đã đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở đây.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Báo Thanh niên là cơ quan ngôn luận của tổ chức nào?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Ba tổ chức cộng sản ra đời năm 1929 ở Việt Nam là những tổ chức nào?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập vào ngày nào?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "1945–1950: Liên Xô khôi phục kinh tế sau chiến tranh."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "1957: vệ tinh nhân tạo đầu tiên; 1961: Ga-ga-rin bay vào vũ trụ."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô chịu thiệt hại nặng nề nhất: hàng chục triệu người chết, hàng nghìn thành phố và làng mạc bị phá hủy."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Từ thập niên 1950–1970, Liên Xô đạt nhiều thành tựu to lớn: trở thành cường quốc công nghiệp thứ hai thế giới, dẫn đầu trong lĩnh vực chinh phục vũ trụ (năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên, năm 1961 đưa Ga-ga-rin bay vào vũ trụ)."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô chịu thiệt hại nặng nề nhất: hàng chục triệu người chết, hàng nghìn thành phố và làng mạc bị phá hủy. Từ 1945–1950, nhân dân Liên Xô nỗ lực khôi phục kinh tế, hoàn thành kế hoạch năm năm lần thứ tư, đưa sản xuất công nghiệp vượt mức trước chiến tranh.
- Tổng kết ghi nhớ: 1945–1950: Liên Xô khôi phục kinh tế sau chiến tranh.; 1957: vệ tinh nhân tạo đầu tiên; 1961: Ga-ga-rin bay vào vũ trụ.; 1985: Goóc-ba-chốp thực hiện cải tổ.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao công cuộc cải tổ ở Liên Xô (1985–1991) dẫn đến kết quả trái với mục tiêu ban đầu?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991 (1945–1950: Liên Xô khôi phục kinh tế sau chiến tranh.; 1957: vệ tinh nhân tạo đầu tiên; 1961: Ga-ga-rin bay vào vũ trụ.; 1985: Goóc-ba-chốp thực hiện cải tổ.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Cải tổ nhằm đổi mới kinh tế và làm cho xã hội dân chủ hơn, nhưng được tiến hành vội vàng, thiếu đồng bộ. Về kinh tế, chuyển sang cơ chế thị trường đột ngột gây khủng hoảng, hàng hóa khan hiếm. Về chính trị, việc thực hiện "công khai hóa" và đa nguyên đã làm mất vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, các lực lượng li khai nổi lên, Liên bang tan rã. Như vậy, cải tổ không cứu vãn được Liên Xô mà trái lại đã đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở đây.
- Bài 4: Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
- Bài 5: Đông Dương Cộng sản đảng, An Nam Cộng sản đảng, Đông Dương Cộng sản liên đoàn.
- Bài 6: Ngày 3/2/1930.