1. Kiến thức trọng tâm
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời trong tình thế vô cùng khó khăn. Nhân dân ta phải đối mặt cùng lúc với ba thứ giặc: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Nạn đói cuối năm 1944 đầu năm 1945 làm hơn hai triệu đồng bào chết đói; hơn 90% dân số mù chữ; quân đội các nước Đồng minh tràn vào Việt Nam với mưu đồ khác nhau, trong đó thực dân Pháp âm mưu quay lại xâm lược.
Để củng cố chính quyền cách mạng non trẻ, Đảng và Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp cấp bách. Về chính trị, cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 bầu ra Quốc hội đầu tiên; Hiến pháp năm 1946 được thông qua, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân. Về kinh tế, phong trào "hũ gạo cứu đói", tăng gia sản xuất được phát động để diệt giặc đói. Về văn hóa, phong trào Bình dân học vụ xóa nạn mù chữ. Về đối ngoại, ta ký Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 với Pháp và Tạm ước ngày 14/9/1946 để có thêm thời gian chuẩn bị kháng chiến.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao Đảng và Chính phủ ta chủ trương ký Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 với Pháp?
Lời giải: Lúc đó, ở miền Bắc có 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch đóng giữ, ở miền Nam quân Pháp đã nổ súng xâm lược. Ký Hiệp định Sơ bộ để Pháp ra miền Bắc thay quân Tưởng là nhằm đuổi quân Tưởng về nước, tránh phải đối phó cùng lúc với hai kẻ thù, đồng thời tranh thủ thời gian hòa hoãn để chuẩn bị lực lượng kháng chiến lâu dài. Đây là sách lược mềm dẻo, khôn khéo, phù hợp với tình hình thực tế.
3. Ghi nhớ
- Năm đầu sau Cách mạng tháng Tám: đối mặt với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm.
- Biện pháp: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, củng cố chính quyền, ngoại giao mềm dẻo.
- Ý nghĩa: giữ vững chính quyền cách mạng, tạo tiền đề cho cuộc kháng chiến toàn quốc.