Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. 1930–1931: phong trào cách mạng, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. 3/1935: Đại hội I của Đảng tại Ma Cao.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, phong trào cách mạng Việt Nam bước vào thời kì đấu tranh mới. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Phong trào cách mạng 1930–1931 bùng nổ mạnh mẽ, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh: chính quyền Xô viết được thành lập ở nhiều xã thuộc Nghệ An và Hà Tĩnh, thực hiện các chính sách có lợi cho nhân dân như chia ruộng đất, giảm tô thuế, xóa nợ. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Xô viết Nghệ – Tĩnh (1930–1931) thể hiện điều gì về vai trò lãnh đạo của Đảng?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Xô viết Nghệ – Tĩnh là chính quyền cách mạng đầu tiên của công nông ở Việt Nam, do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Chính quyền Xô viết đã thực hiện những chính sách tiến bộ: chia lại ruộng đất công, giảm sưu thuế, xóa nợ cho nông dân nghèo, mở lớp học, bài trừ hủ tục. Dù tồn tại ngắn ngủi và bị đàn áp, Xô viết Nghệ – Tĩnh chứng tỏ Đảng đã đủ sức lãnh đạo quần chúng đứng lên giành chính quyền, đồng thời khẳng định liên minh công – nông là động lực của cách mạng Việt Nam.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). So sánh con đường thoát khỏi khủng hoảng kinh tế của Mỹ và Đức trong những năm 1933–1939.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ? Nêu ít nhất ba nguyên nhân.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Trình bày vai trò của Liên Xô trong việc đánh bại chủ nghĩa phát xít.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "1930–1931: phong trào cách mạng, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "3/1935: Đại hội I của Đảng tại Ma Cao."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, phong trào cách mạng Việt Nam bước vào thời kì đấu tranh mới."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Phong trào cách mạng 1930–1931 bùng nổ mạnh mẽ, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh: chính quyền Xô viết được thành lập ở nhiều xã thuộc Nghệ An và Hà Tĩnh, thực hiện các chính sách có lợi cho nhân dân như chia ruộng đất, giảm tô thuế, xóa nợ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, phong trào cách mạng Việt Nam bước vào thời kì đấu tranh mới. Cuối năm 1930, khủng hoảng kinh tế thế giới tác động nặng nề đến Việt Nam, đời sống công nhân, nông dân vô cùng cực khổ.
- Tổng kết ghi nhớ: 1930–1931: phong trào cách mạng, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh.; 3/1935: Đại hội I của Đảng tại Ma Cao.; 1936–1939: phong trào dân chủ Đông Dương, đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống phát xít và chiến tranh.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Xô viết Nghệ – Tĩnh (1930–1931) thể hiện điều gì về vai trò lãnh đạo của Đảng?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 - 1939 (1930–1931: phong trào cách mạng, đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh.; 3/1935: Đại hội I của Đảng tại Ma Cao.; 1936–1939: phong trào dân chủ Đông Dương, đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, chống phát xít và chiến tranh.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Xô viết Nghệ – Tĩnh là chính quyền cách mạng đầu tiên của công nông ở Việt Nam, do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Chính quyền Xô viết đã thực hiện những chính sách tiến bộ: chia lại ruộng đất công, giảm sưu thuế, xóa nợ cho nông dân nghèo, mở lớp học, bài trừ hủ tục. Dù tồn tại ngắn ngủi và bị đàn áp, Xô viết Nghệ – Tĩnh chứng tỏ Đảng đã đủ sức lãnh đạo quần chúng đứng lên giành chính quyền, đồng thời khẳng định liên minh công – nông là động lực của cách mạng Việt Nam.
- Bài 4: Gợi ý: Mỹ thực hiện "Chính sách mới" của Ru-dơ-ven (can thiệp nhà nước vào kinh tế, cải cách xã hội); Đức thực hiện quân sự hóa nền kinh tế, phát xít hóa bộ máy nhà nước, chuẩn bị chiến tranh xâm lược.
- Bài 5: Gợi ý: Mâu thuẫn đế quốc về thị trường, thuộc địa; khủng hoảng kinh tế 1929–1933; chủ nghĩa phát xít lên cầm quyền ở Đức, Ý, Nhật; chính sách nhượng bộ phát xít của Anh, Pháp, Mỹ.
- Bài 6: Gợi ý: Liên Xô là lực lượng chủ yếu đánh bại phát xít Đức trên mặt trận Xô – Đức; chiến thắng Xta-lin-grát là bước ngoặt của chiến tranh; Liên Xô giải phóng nhiều nước Đông Âu; Liên Xô tham gia đánh bại phát xít Nhật ở châu Á.