Bài tập — Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. 9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. 13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Ở trong nước, sau cuộc đảo chính Nhật – Pháp (9/3/1945), thực dân Pháp bị lật đổ, Nhật độc chiếm Đông Dương. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Vì sao Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa vào tháng 8/1945?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Tháng 8/1945 là thời cơ "ngàn năm có một": Nhật Bản đầu hàng Đồng minh nhưng quân Đồng minh chưa vào Đông Dương; chính quyền tay sai Nhật hoang mang, rệu rã; quần chúng đã sẵn sàng sau cao trào kháng Nhật cứu nước. Đảng nhận định nếu chần chừ, thời cơ sẽ mất vì quân Anh, Pháp có thể quay lại. Vì vậy, Đảng phát động Tổng khởi nghĩa ngay khi Nhật đầu hàng, tranh thủ giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào, tạo thế đã rồi về mặt pháp lí và thực tế.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu ý nghĩa của Hội nghị I-an-ta (tháng 2/1945) đối với việc kết thúc chiến tranh và trật tự thế giới sau chiến tranh.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao nói phong trào Ngũ Tứ (1919) mở ra thời kỳ mới của cách mạng Trung Quốc?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Từ bài học lịch sử về Chiến tranh thế giới thứ hai, em rút ra bài học gì cho việc bảo vệ hòa bình hôm nay? ---

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ở trong nước, sau cuộc đảo chính Nhật – Pháp (9/3/1945), thực dân Pháp bị lật đổ, Nhật độc chiếm Đông Dương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Phát xít Đức đầu hàng (5/1945), Nhật Bản suy yếu.
- Tổng kết ghi nhớ: 9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương.; 13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa.; 19/8/1945: Hà Nội giành chính quyền; 23/8: Huế; 25/8: Sài Gòn.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa vào tháng 8/1945?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945 (9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương.; 13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa.; 19/8/1945: Hà Nội giành chính quyền; 23/8: Huế; 25/8: Sài Gòn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tháng 8/1945 là thời cơ "ngàn năm có một": Nhật Bản đầu hàng Đồng minh nhưng quân Đồng minh chưa vào Đông Dương; chính quyền tay sai Nhật hoang mang, rệu rã; quần chúng đã sẵn sàng sau cao trào kháng Nhật cứu nước. Đảng nhận định nếu chần chừ, thời cơ sẽ mất vì quân Anh, Pháp có thể quay lại. Vì vậy, Đảng phát động Tổng khởi nghĩa ngay khi Nhật đầu hàng, tranh thủ giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào, tạo thế đã rồi về mặt pháp lí và thực tế.
Bài 4: Gợi ý: Thống nhất kế hoạch tiêu diệt phát xít Đức, Nhật; thỏa thuận về việc thành lập Liên hợp quốc; phân chia phạm vi ảnh hưởng, đặt nền tảng cho trật tự thế giới sau chiến tranh.
Bài 5: Gợi ý: Đánh dấu giai cấp công nhân Trung Quốc bước lên vũ đài chính trị; chủ nghĩa Mác – Lê-nin bắt đầu được truyền bá rộng rãi; mở đường cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Trung Quốc (1921).
Bài 6: Gợi ý (học sinh tự trình bày): Hòa bình là khát vọng chung của nhân loại; cần giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, hợp tác; kiên quyết chống chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa khủng bố và chạy đua vũ trang; mỗi người cần có trách nhiệm giữ gìn hòa bình.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Câu hỏi: Vì sao Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa vào tháng 8/1945?

Lời giải: Tháng 8/1945 là thời cơ "ngàn năm có một": Nhật Bản đầu hàng Đồng minh nhưng quân Đồng minh chưa vào Đông Dương; chính quyền tay sai Nhật hoang mang, rệu rã; quần chúng đã sẵn sàng sau cao trào kháng Nhật cứu nước. Đảng nhận định nếu chần chừ, thời cơ sẽ mất vì quân Anh, Pháp có thể quay lại. Vì vậy, Đảng phát động Tổng khởi nghĩa ngay khi Nhật đầu hàng, tranh thủ giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào, tạo thế đã rồi về mặt pháp lí và thực tế.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao nói phong trào Ngũ Tứ (1919) mở ra thời kỳ mới của cách mạng Trung Quốc?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ở trong nước, sau cuộc đảo chính Nhật – Pháp (9/3/1945), thực dân Pháp bị lật đổ, Nhật độc chiếm Đông Dương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Đầu năm 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam. Phát xít Đức đầu hàng (5/1945), Nhật Bản suy yếu.
Tổng kết ghi nhớ: 9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương.; 13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa.; 19/8/1945: Hà Nội giành chính quyền; 23/8: Huế; 25/8: Sài Gòn.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa vào tháng 8/1945?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Cách mạng tháng Tám năm 1945 (9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương.; 13–15/8/1945: Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi nghĩa.; 19/8/1945: Hà Nội giành chính quyền; 23/8: Huế; 25/8: Sài Gòn.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tháng 8/1945 là thời cơ "ngàn năm có một": Nhật Bản đầu hàng Đồng minh nhưng quân Đồng minh chưa vào Đông Dương; chính quyền tay sai Nhật hoang mang, rệu rã; quần chúng đã sẵn sàng sau cao trào kháng Nhật cứu nước. Đảng nhận định nếu chần chừ, thời cơ sẽ mất vì quân Anh, Pháp có thể quay lại. Vì vậy, Đảng phát động Tổng khởi nghĩa ngay khi Nhật đầu hàng, tranh thủ giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào, tạo thế đã rồi về mặt pháp lí và thực tế.

Bài 4: Gợi ý: Thống nhất kế hoạch tiêu diệt phát xít Đức, Nhật; thỏa thuận về việc thành lập Liên hợp quốc; phân chia phạm vi ảnh hưởng, đặt nền tảng cho trật tự thế giới sau chiến tranh.

Bài 5: Gợi ý: Đánh dấu giai cấp công nhân Trung Quốc bước lên vũ đài chính trị; chủ nghĩa Mác – Lê-nin bắt đầu được truyền bá rộng rãi; mở đường cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Trung Quốc (1921).

Bài 6: Gợi ý (học sinh tự trình bày): Hòa bình là khát vọng chung của nhân loại; cần giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, hợp tác; kiên quyết chống chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa khủng bố và chạy đua vũ trang; mỗi người cần có trách nhiệm giữ gìn hòa bình.