1. Kiến thức trọng tâm
Bài toán tin học là bài toán mà quá trình giải quyết có thể thực hiện được bằng máy tính. Mỗi bài toán tin học gồm hai phần: dữ liệu đầu vào (Input) và kết quả đầu ra (Output). Ngoài ra, cần xác định rõ mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra, tức là các bước biến đổi dữ liệu để thu được kết quả.
Để giải một bài toán tin học, em thường thực hiện các bước: xác định bài toán, tức là xác định Input và Output; mô tả thuật toán, tức là liệt kê các bước thực hiện; viết chương trình để máy tính thực hiện thuật toán; kiểm thử và hiệu chỉnh chương trình; cuối cùng là trình bày kết quả.
Thuật toán có thể được mô tả bằng ngôn ngữ tự nhiên, bằng sơ đồ khối hoặc bằng mã giả. Một thuật toán tốt phải đúng, rõ ràng, có tính dừng, nghĩa là sau một số hữu hạn bước thì kết thúc và cho ra kết quả. Việc mô tả thuật toán cẩn thận trước khi viết chương trình giúp em tránh sai sót và dễ dàng sửa lỗi.
2. Ví dụ minh họa
Bài toán: tính điểm trung bình của ba môn Toán, Văn, Anh và xếp loại học sinh. Đầu vào là ba điểm số. Đầu ra là điểm trung bình và xếp loại "Giỏi", "Khá", "Trung bình" hoặc "Yếu".
Thuật toán được mô tả như sau: Bước 1, nhập ba điểm. Bước 2, tính điểm trung bình bằng tổng ba điểm chia cho 3. Bước 3, nếu điểm trung bình từ 8 trở lên thì xếp loại "Giỏi"; nếu từ 6,5 đến dưới 8 thì xếp loại "Khá"; nếu từ 5 đến dưới 6,5 thì xếp loại "Trung bình"; còn lại xếp loại "Yếu". Bước 4, in ra điểm trung bình và xếp loại. Từ thuật toán này, em có thể viết chương trình trong ngôn ngữ lập trình bất kì.
3. Ghi nhớ
- Bài toán tin học gồm Input, Output và quá trình biến đổi dữ liệu.
- Các bước giải: xác định bài toán, mô tả thuật toán, viết chương trình, kiểm thử, trình bày kết quả.
- Thuật toán có thể mô tả bằng ngôn ngữ tự nhiên, sơ đồ khối hoặc mã giả.
- Thuật toán tốt phải đúng, rõ ràng và có tính dừng.