Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Sử dụng đất hợp lý: đúng mục đích, đúng khả năng, tránh làm đất bạc màu.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Cải tạo đất: cày sâu, phơi ải, bón vôi, bón phân hữu cơ, trồng cây phân xanh. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Sử dụng đất trồng hợp lý là khai thác đất đúng mục đích, đúng khả năng của từng loại đất, kết hợp với các biện pháp giữ gìn để đất không bị suy thoái. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Cải tạo đất là áp dụng các biện pháp làm cho đất xấu trở nên tốt hơn, phù hợp với cây trồng. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Một thửa ruộng bị chua, lúa sinh trưởng kém. Người nông dân bón vôi kết hợp với phân hữu cơ, sau một thời gian đất giảm chua, lúa xanh tốt trở lại. Ví dụ khác: Ở vùng đồi, nông dân trồng cây theo đường đồng mức và trồng cỏ phủ đất, nhờ vậy đất không bị rửa trôi khi mưa lớn, giữ được độ màu mỡ cho cây trồng.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Bảo vệ đất trồng là bảo vệ nguồn sống lâu dài của nông nghiệp và môi trường.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Công nghệ in 3D có thể tạo ra sản phẩm theo yêu cầu mà không cần khuôn mẫu. Hãy nêu hai ưu điểm và hai hạn chế của công nghệ này so với sản xuất truyền thống.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy đề xuất một tiêu chí đánh giá công nghệ dành cho trường học khi chọn mua máy tính phục vụ học tập, và giải thích vì sao tiêu chí đó quan trọng.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Vì sao một công nghệ hiện đại, đắt tiền chưa chắc đã là công nghệ phù hợp? Lấy ví dụ minh họa.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sử dụng đất hợp lý: đúng mục đích, đúng khả năng, tránh làm đất bạc màu."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cải tạo đất: cày sâu, phơi ải, bón vôi, bón phân hữu cơ, trồng cây phân xanh."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sử dụng đất trồng hợp lý là khai thác đất đúng mục đích, đúng khả năng của từng loại đất, kết hợp với các biện pháp giữ gìn để đất không bị suy thoái."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Cải tạo đất là áp dụng các biện pháp làm cho đất xấu trở nên tốt hơn, phù hợp với cây trồng."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sử dụng đất trồng hợp lý là khai thác đất đúng mục đích, đúng khả năng của từng loại đất, kết hợp với các biện pháp giữ gìn để đất không bị suy thoái. Nếu sử dụng đất không hợp lý, như trồng một loại cây liên tục nhiều năm hoặc lạm dụng phân hóa học, đất sẽ bạc màu, giảm năng suất và khó phục hồi.
- Tổng kết ghi nhớ: Sử dụng đất hợp lý: đúng mục đích, đúng khả năng, tránh làm đất bạc màu.; Cải tạo đất: cày sâu, phơi ải, bón vôi, bón phân hữu cơ, trồng cây phân xanh.; Bảo vệ đất: chống xói mòn, chống ô nhiễm, luân canh, xen canh hợp lý.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một thửa ruộng bị chua, lúa sinh trưởng kém. Người nông dân bón vôi kết hợp với phân hữu cơ, sau một thời gian đất giảm chua, lúa xanh tốt trở lại. Ví dụ khác: Ở vùng đồi, nông dân trồng cây theo đường đồng mức và trồng cỏ phủ đất, nhờ vậy đất không bị rửa trôi khi mưa lớn, giữ được độ màu mỡ cho cây trồng.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng (Sử dụng đất hợp lý: đúng mục đích, đúng khả năng, tránh làm đất bạc màu.; Cải tạo đất: cày sâu, phơi ải, bón vôi, bón phân hữu cơ, trồng cây phân xanh.; Bảo vệ đất: chống xói mòn, chống ô nhiễm, luân canh, xen canh hợp lý.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Bảo vệ đất trồng là bảo vệ nguồn sống lâu dài của nông nghiệp và môi trường.
- Bài 4: Ưu điểm: tạo mẫu nhanh, sản xuất theo yêu cầu riêng, ít lãng phí vật liệu. Hạn chế: tốc độ chậm với số lượng lớn, vật liệu hạn chế, chi phí máy cao.
- Bài 5: Tiêu chí phù hợp: cấu hình đáp ứng học tập, độ bền, giá cả phù hợp ngân sách, tiết kiệm điện, dịch vụ bảo hành tốt. Giải thích: máy phải chạy tốt phần mềm học tập, bền và vừa túi tiền nhà trường.
- Bài 6: Vì công nghệ phù hợp còn phụ thuộc nhu cầu thực tế, điều kiện kinh tế, hạ tầng, trình độ sử dụng. Ví dụ: mua robot đắt tiền cho hộ gia đình nhỏ là lãng phí; dùng điện thoại cao cấp chỉ để nghe gọi là không cần thiết.