Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Giá thể trồng cây? A. Giá thể là vật liệu làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 5: Giá thể trồng cây, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Giá thể tốt: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm, thoát nước tốt, sạch mầm bệnh. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Giá thể trồng cây, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Giá thể trồng cây là vật liệu hoặc hỗn hợp vật liệu dùng để thay thế hoặc bổ sung cho đất, làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 5: Giá thể trồng cây, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Một giá thể tốt cần có các tính chất: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm tốt, thoát nước vừa phải, sạch mầm bệnh, không chứa chất độc hại và bền vững trong thời gian sử dụng.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Giá thể trồng cây, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Bạn Minh trồng rau xà lách trong thùng xốp bằng giá thể gồm xơ dừa và trấu hun theo tỉ lệ phù hợp. Hỗn hợp này tơi xốp, giữ ẩm tốt nên rau bén rễ nhanh, phát triển xanh tốt dù không có đất vườn. Một ví dụ khác là trồng lan bằng vỏ thông và than củi: giá thể thoáng khí, thoát nước tốt, phù hợp với rễ lan cần nhiều không khí.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 5: Giá thể trồng cây để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Trong thực tế, người ta thường phối trộn nhiều loại giá thể để tận dụng ưu điểm của từng loại, ví dụ trộn xơ dừa với trấu hun và phân hữu cơ để trồng rau trong chậu.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Công nghệ là gì? Nêu hai vai trò của công nghệ đối với đời sống.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Hệ thống kĩ thuật gồm những thành phần nào? Cho một ví dụ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân biệt công nghệ phổ biến và công nghệ mới, mỗi loại cho một ví dụ.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giá thể là vật liệu làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Giá thể tốt: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm, thoát nước tốt, sạch mầm bệnh."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Giá thể trồng cây là vật liệu hoặc hỗn hợp vật liệu dùng để thay thế hoặc bổ sung cho đất, làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Một giá thể tốt cần có các tính chất: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm tốt, thoát nước vừa phải, sạch mầm bệnh, không chứa chất độc hại và bền vững trong thời gian sử dụng."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Giá thể trồng cây là vật liệu hoặc hỗn hợp vật liệu dùng để thay thế hoặc bổ sung cho đất, làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng. Giá thể được sử dụng phổ biến trong trồng rau thủy canh, trồng cây trong chậu, trồng cây cảnh và trồng trọt công nghệ cao, nhất là ở những nơi thiếu đất hoặc đất xấu.
- Tổng kết ghi nhớ: Giá thể là vật liệu làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng.; Giá thể tốt: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm, thoát nước tốt, sạch mầm bệnh.; Thường dùng: xơ dừa, trấu hun, than bùn, đá perlite, cát sạch; hay phối trộn nhiều loại.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn Minh trồng rau xà lách trong thùng xốp bằng giá thể gồm xơ dừa và trấu hun theo tỉ lệ phù hợp. Hỗn hợp này tơi xốp, giữ ẩm tốt nên rau bén rễ nhanh, phát triển xanh tốt dù không có đất vườn. Một ví dụ khác là trồng lan bằng vỏ thông và than củi: giá thể thoáng khí, thoát nước tốt, phù hợp với rễ lan cần nhiều không khí.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Giá thể trồng cây (Giá thể là vật liệu làm môi trường cho cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng.; Giá thể tốt: tơi xốp, thoáng khí, giữ ẩm, thoát nước tốt, sạch mầm bệnh.; Thường dùng: xơ dừa, trấu hun, than bùn, đá perlite, cát sạch; hay phối trộn nhiều loại.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong thực tế, người ta thường phối trộn nhiều loại giá thể để tận dụng ưu điểm của từng loại, ví dụ trộn xơ dừa với trấu hun và phân hữu cơ để trồng rau trong chậu.
- Bài 4: Công nghệ là hệ thống các giải pháp, quy trình, phương tiện và kiến thức nhằm đáp ứng nhu cầu của con người. Hai vai trò: nâng cao năng suất; cải thiện chất lượng cuộc sống; tiết kiệm thời gian, công sức; bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên.
- Bài 5: Đầu vào, quá trình biến đổi, đầu ra. Ví dụ: hệ thống nấu cơm — đầu vào: gạo, nước, điện; quá trình: nấu; đầu ra: cơm chín.
- Bài 6: Công nghệ phổ biến: dùng rộng rãi (ví dụ: xe máy). Công nghệ mới: mới xuất hiện, dựa trên khoa học hiện đại (ví dụ: trí tuệ nhân tạo).