1. Kiến thức trọng tâm
Trái Đất hình thành cách đây khoảng 4,6 tỉ năm từ một đám mây bụi và khí trong hệ Mặt Trời. Dưới tác dụng của trọng lực, vật chất dần co lại, nóng lên và phân lớp theo tỉ trọng: vật chất nặng chìm vào trong tạo thành nhân, vật chất nhẹ nổi lên trên tạo thành vỏ.
Trái Đất có cấu trúc gồm ba lớp chính. Vỏ Trái Đất là lớp ngoài cùng, mỏng, dày từ 5 đến 70 km, cấu tạo chủ yếu bằng đá rắn. Manti là lớp giữa, dày khoảng 2 900 km, vật chất ở trạng thái quánh dẻo. Nhân Trái Đất ở trong cùng, gồm nhân ngoài lỏng và nhân trong rắn, chủ yếu là sắt và niken, nhiệt độ lên tới hàng nghìn độ C.
Vỏ Trái Đất được cấu tạo bởi các khoáng vật và đá. Khoáng vật là những hợp chất tự nhiên có thành phần hóa học và tính chất nhất định, như thạch anh, felspat, mica. Đá là tập hợp của một hoặc nhiều khoáng vật. Theo nguồn gốc, đá gồm ba loại: đá mácma (hình thành do mácma nguội lạnh), đá trầm tích (do lắng đọng và nén ép vật liệu) và đá biến chất (do đá cũ biến đổi dưới nhiệt độ, áp suất cao).
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao vỏ đại dương mỏng hơn vỏ lục địa nhưng lại nặng hơn? Giải thích.
Lời giải: Vỏ đại dương chỉ dày khoảng 5–10 km, cấu tạo chủ yếu bằng đá bazan nặng. Vỏ lục địa dày 30–70 km, cấu tạo chủ yếu bằng đá granit nhẹ hơn. Do đó, dù mỏng hơn, vỏ đại dương vẫn có tỉ trọng lớn hơn vỏ lục địa.
3. Ghi nhớ
- Trái Đất hình thành khoảng 4,6 tỉ năm trước, cấu trúc gồm vỏ, manti và nhân.
- Vỏ Trái Đất mỏng nhất, cấu tạo bằng đá rắn.
- Đá gồm ba loại: mácma, trầm tích và biến chất.