Bài tập — Bài 23: Ôn tập chương 7

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 23: Ôn tập chương 7? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 23: Ôn tập chương 7, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Ôn tập chương 7, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Chương 7 hệ thống lại kiến thức về nguyên tố nhóm halogen, gồm đơn chất halogen, hydrogen halide và muối halide. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 23: Ôn tập chương 7, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Các nguyên tử halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, cấu hình $ns^2np^5$ , nên dễ nhận thêm 1 electron, có tính oxi hoá mạnh. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Ôn tập chương 7, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1. Sục khí $Cl_2$ vào dung dịch $NaI$ thì thấy dung dịch chuyển sang màu nâu. Phương trình: $Cl_2 + 2NaI \rightarrow 2NaCl + I_2$ . $Cl_2$ oxi hoá $I^-$ thành $I_2$ vì tính oxi hoá của $Cl_2$ mạnh hơn $I_2$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 23: Ôn tập chương 7 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Ví dụ 2. Nhận biết ba dung dịch $NaCl$ , $NaBr$ , $NaI$ bằng dung dịch $AgNO_3$ . Dung dịch tạo kết tủa trắng là $NaCl$ , kết tủa vàng nhạt là $NaBr$ , kết tủa vàng đậm là $NaI$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cho phản ứng $2A + B \rightarrow 2C$ có tốc độ $v = k[A]^2[B]$ . Khi tăng nồng độ A lên 2 lần và nồng độ B lên 3 lần, tốc độ phản ứng tăng bao nhiêu lần?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cân bằng phản ứng sau bằng phương pháp thăng bằng electron: $Cu + HNO_3 \rightarrow Cu(NO_3)_2 + NO + H_2O$ .

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính $\Delta_rH$ của phản ứng $2C_2H_6 + 7O_2 \rightarrow 4CO_2 + 6H_2O$ bằng enthalpy tạo thành chuẩn (kJ/mol): $C_2H_6$ $-85$ , $CO_2$ $-394$ , $H_2O$ (lỏng) $-286$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 7 hệ thống lại kiến thức về nguyên tố nhóm halogen, gồm đơn chất halogen, hydrogen halide và muối halide."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các nguyên tử halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, cấu hình $ns^2np^5$ , nên dễ nhận thêm 1 electron, có tính oxi hoá mạnh."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 7 hệ thống lại kiến thức về nguyên tố nhóm halogen, gồm đơn chất halogen, hydrogen halide và muối halide. Nhóm halogen là nhóm VIIA, gồm F, Cl, Br, I, At.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I.; Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide.; Tính acid tăng dần: $HF < HCl < HBr < HI$ .
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Sục khí $Cl_2$ vào dung dịch $NaI$ thì thấy dung dịch chuyển sang màu nâu. Phương trình: $Cl_2 + 2NaI \rightarrow 2NaCl + I_2$ . $Cl_2$ oxi hoá $I^-$ thành $I_2$ vì tính oxi hoá của $Cl_2$ mạnh hơn $I_2$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 23: Ôn tập chương 7 (Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I.; Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide.; Tính acid tăng dần: $HF < HCl < HBr < HI$ .).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Ví dụ 2. Nhận biết ba dung dịch $NaCl$ , $NaBr$ , $NaI$ bằng dung dịch $AgNO_3$ . Dung dịch tạo kết tủa trắng là $NaCl$ , kết tủa vàng nhạt là $NaBr$ , kết tủa vàng đậm là $NaI$ .
Bài 4: $v' = k(2[A])^2(3[B]) = 12k[A]^2[B] = 12v$ . Tốc độ tăng 12 lần.
Bài 5: $3Cu + 8HNO_3 \rightarrow 3Cu(NO_3)_2 + 2NO + 4H_2O$ .
Bài 6: $\Delta_rH = [4 \times (-394) + 6 \times (-286)] - [2 \times (-85) + 0] = (-1576 - 1716) + 170 = -3122$ kJ.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

ns^2np^5

, nên dễ nhận thêm 1 electron, có tính oxi hoá mạnh. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1. Sục khí $Cl_2$ vào dung dịch $NaI$ thì thấy dung dịch chuyển sang màu nâu. Phương trình: $Cl_2 + 2NaI \rightarrow 2NaCl + I_2$ . $Cl_2$ oxi hoá $I^-$ thành $I_2$ vì tính oxi hoá của $Cl_2$ mạnh hơn $I_2$ .

Ví dụ 2. Nhận biết ba dung dịch $NaCl$ , $NaBr$ , $NaI$ bằng dung dịch $AgNO_3$ . Dung dịch tạo kết tủa trắng là $NaCl$ , kết tủa vàng nhạt là $NaBr$ , kết tủa vàng đậm là $NaI$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cho phản ứng

2A + B \rightarrow 2C

có tốc độ

v = k[A]^2[B]

. Khi tăng nồng độ A lên 2 lần và nồng độ B lên 3 lần, tốc độ phản ứng tăng bao nhiêu lần?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cân bằng phản ứng sau bằng phương pháp thăng bằng electron:

Cu + HNO_3 \rightarrow Cu(NO_3)_2 + NO + H_2O

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính

\Delta_rH

của phản ứng

2C_2H_6 + 7O_2 \rightarrow 4CO_2 + 6H_2O

bằng enthalpy tạo thành chuẩn (kJ/mol):

C_2H_6

-85

CO_2

-394

H_2O

(lỏng)

-286

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 7 hệ thống lại kiến thức về nguyên tố nhóm halogen, gồm đơn chất halogen, hydrogen halide và muối halide."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các nguyên tử halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, cấu hình $ns^2np^5$ , nên dễ nhận thêm 1 electron, có tính oxi hoá mạnh."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 7 hệ thống lại kiến thức về nguyên tố nhóm halogen, gồm đơn chất halogen, hydrogen halide và muối halide. Nhóm halogen là nhóm VIIA, gồm F, Cl, Br, I, At.
Tổng kết ghi nhớ: Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I.; Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide.; Tính acid tăng dần: $HF < HCl < HBr < HI$ .

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Sục khí $Cl_2$ vào dung dịch $NaI$ thì thấy dung dịch chuyển sang màu nâu. Phương trình: $Cl_2 + 2NaI \rightarrow 2NaCl + I_2$ . $Cl_2$ oxi hoá $I^-$ thành $I_2$ vì tính oxi hoá của $Cl_2$ mạnh hơn $I_2$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 23: Ôn tập chương 7 (Nhóm halogen có 7 electron lớp ngoài cùng, tính oxi hoá giảm dần từ F đến I.; Halogen mạnh đẩy được halogen yếu ra khỏi muối halide.; Tính acid tăng dần: $HF < HCl < HBr < HI$ .).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Ví dụ 2. Nhận biết ba dung dịch $NaCl$ , $NaBr$ , $NaI$ bằng dung dịch $AgNO_3$ . Dung dịch tạo kết tủa trắng là $NaCl$ , kết tủa vàng nhạt là $NaBr$ , kết tủa vàng đậm là $NaI$ .

Bài 4:

v' = k(2[A])^2(3[B]) = 12k[A]^2[B] = 12v

. Tốc độ tăng 12 lần.

Bài 5:

3Cu + 8HNO_3 \rightarrow 3Cu(NO_3)_2 + 2NO + 4H_2O

Bài 6:

\Delta_rH = [4 \times (-394) + 6 \times (-286)] - [2 \times (-85) + 0] = (-1576 - 1716) + 170 = -3122

kJ.