Bài tập — Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau).

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Electron trong nguyên tử chuyển động xung quanh hạt nhân và được sắp xếp thành các lớp, mỗi lớp lại gồm các phân lớp. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Mỗi lớp gồm các phân lớp, kí hiệu là $s, p, d, f$ . C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Viết cấu hình electron của nguyên tử sắt, biết sắt có số hiệu nguyên tử $Z = 26$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Điền 26 electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần:

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết cấu hình electron của F (Z = 9).

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Lớp L (n = 2) có tối đa bao nhiêu electron?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân lớp d chứa tối đa bao nhiêu electron?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau)."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Electron trong nguyên tử chuyển động xung quanh hạt nhân và được sắp xếp thành các lớp, mỗi lớp lại gồm các phân lớp."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Mỗi lớp gồm các phân lớp, kí hiệu là $s, p, d, f$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Electron trong nguyên tử chuyển động xung quanh hạt nhân và được sắp xếp thành các lớp, mỗi lớp lại gồm các phân lớp. Các lớp electron được đánh số từ trong ra ngoài là $n = 1, 2, 3, 4, \dots$ tương ứng với các kí hiệu $K, L, M, N, \dots$ Số electron tối đa trên lớp thứ $n$ là $2n^2$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron.; Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau).; Số electron lớp ngoài cùng quyết định tính chất hóa học cơ bản của nguyên tố.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Viết cấu hình electron của nguyên tử sắt, biết sắt có số hiệu nguyên tử $Z = 26$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử (Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron.; Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau).; Số electron lớp ngoài cùng quyết định tính chất hóa học cơ bản của nguyên tố.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Điền 26 electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần:
Bài 4: $1s^22s^22p^5$ .
Bài 5: 8 electron.
Bài 6: 10 electron.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

n

chứa tối đa

2n^2

electron; phân lớp

s, p, d, f

chứa tối đa

2, 6, 10, 14

electron. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

s, p, d, f

. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Viết cấu hình electron của nguyên tử sắt, biết sắt có số hiệu nguyên tử $Z = 26$ .

Lời giải: Điền 26 electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần:

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết cấu hình electron của F (Z = 9).

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Lớp L (n = 2) có tối đa bao nhiêu electron?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân lớp d chứa tối đa bao nhiêu electron?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau)."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Electron trong nguyên tử chuyển động xung quanh hạt nhân và được sắp xếp thành các lớp, mỗi lớp lại gồm các phân lớp."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Mỗi lớp gồm các phân lớp, kí hiệu là $s, p, d, f$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Electron trong nguyên tử chuyển động xung quanh hạt nhân và được sắp xếp thành các lớp, mỗi lớp lại gồm các phân lớp. Các lớp electron được đánh số từ trong ra ngoài là $n = 1, 2, 3, 4, \dots$ tương ứng với các kí hiệu $K, L, M, N, \dots$ Số electron tối đa trên lớp thứ $n$ là $2n^2$ .
Tổng kết ghi nhớ: Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron.; Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau).; Số electron lớp ngoài cùng quyết định tính chất hóa học cơ bản của nguyên tố.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Viết cấu hình electron của nguyên tử sắt, biết sắt có số hiệu nguyên tử $Z = 26$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Cấu trúc lớp vỏ electron nguyên tử (Lớp thứ $n$ chứa tối đa $2n^2$ electron; phân lớp $s, p, d, f$ chứa tối đa $2, 6, 10, 14$ electron.; Điền electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần (thứ tự Aufbau).; Số electron lớp ngoài cùng quyết định tính chất hóa học cơ bản của nguyên tố.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Điền 26 electron theo thứ tự mức năng lượng tăng dần:

Bài 4:

1s^22s^22p^5

Bài 5: 8 electron.

Bài 6: 10 electron.