Bài tập — Bài 10: Sự rơi tự do

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 10: Sự rơi tự do? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 10: Sự rơi tự do, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Sự rơi tự do, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Sự rơi tự do là chuyển động rơi của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua sức cản của không khí.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 10: Sự rơi tự do, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều theo phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, với gia tốc là gia tốc rơi tự do $g$ . B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Sự rơi tự do, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Thả một hòn đá từ miệng giếng, sau $2\ \text{s}$ nghe tiếng đá chạm mặt nước. Lấy $g = 10\ \text{m/s}^2$ , bỏ qua thời gian truyền âm. Tính độ sâu của giếng và vận tốc của hòn đá khi chạm nước.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 10: Sự rơi tự do để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải. Độ sâu của giếng bằng quãng đường rơi: $s = \frac{1}{2} g t^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 2^2 = 20\ \text{m}$ . Vận tốc khi chạm nước: $v = g t = 10 \cdot 2 = 20\ \text{m/s}$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Ném ngang một vật với vận tốc ban đầu $8,m/s$ từ độ cao $20,m$ (lấy $g = 10,m/s^2$ ). Tính thời gian vật rơi.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Với dữ kiện bài 4, tính tầm xa của vật.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một vật chuyển động thẳng biến đổi đều với vận tốc ban đầu $5,m/s$ và gia tốc $2,m/s^2$ . Tính vận tốc của vật sau $4,s$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sự rơi tự do là chuyển động rơi của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua sức cản của không khí."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều theo phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, với gia tốc là gia tốc rơi tự do $g$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sự rơi tự do là chuyển động rơi của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua sức cản của không khí. Trong thực tế, khi vật rơi trong không khí với tốc độ nhỏ và quãng đường ngắn, chuyển động gần đúng là rơi tự do.
- Tổng kết ghi nhớ: Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực.; $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên.; Mọi vật rơi tự do ở cùng một nơi có cùng gia tốc $g$ .
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Thả một hòn đá từ miệng giếng, sau $2\ \text{s}$ nghe tiếng đá chạm mặt nước. Lấy $g = 10\ \text{m/s}^2$ , bỏ qua thời gian truyền âm. Tính độ sâu của giếng và vận tốc của hòn đá khi chạm nước.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Sự rơi tự do (Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực.; $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên.; Mọi vật rơi tự do ở cùng một nơi có cùng gia tốc $g$ .).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Độ sâu của giếng bằng quãng đường rơi: $s = \frac{1}{2} g t^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 2^2 = 20\ \text{m}$ . Vận tốc khi chạm nước: $v = g t = 10 \cdot 2 = 20\ \text{m/s}$ .
Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

v = g t

;

s = \frac{1}{2} g t^2

;

v^2 = 2 g s

khi rơi từ trạng thái đứng yên. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

g

. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Thả một hòn đá từ miệng giếng, sau $2\ \text{s}$ nghe tiếng đá chạm mặt nước. Lấy $g = 10\ \text{m/s}^2$ , bỏ qua thời gian truyền âm. Tính độ sâu của giếng và vận tốc của hòn đá khi chạm nước.

Lời giải. Độ sâu của giếng bằng quãng đường rơi: $s = \frac{1}{2} g t^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 2^2 = 20\ \text{m}$ . Vận tốc khi chạm nước: $v = g t = 10 \cdot 2 = 20\ \text{m/s}$ .

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Ném ngang một vật với vận tốc ban đầu

8,m/s

từ độ cao

20,m

(lấy

g = 10,m/s^2

). Tính thời gian vật rơi.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Với dữ kiện bài 4, tính tầm xa của vật.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một vật chuyển động thẳng biến đổi đều với vận tốc ban đầu

5,m/s

và gia tốc

2,m/s^2

. Tính vận tốc của vật sau

4,s

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sự rơi tự do là chuyển động rơi của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua sức cản của không khí."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều theo phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, với gia tốc là gia tốc rơi tự do $g$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sự rơi tự do là chuyển động rơi của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, bỏ qua sức cản của không khí. Trong thực tế, khi vật rơi trong không khí với tốc độ nhỏ và quãng đường ngắn, chuyển động gần đúng là rơi tự do.
Tổng kết ghi nhớ: Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực.; $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên.; Mọi vật rơi tự do ở cùng một nơi có cùng gia tốc $g$ .

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Thả một hòn đá từ miệng giếng, sau $2\ \text{s}$ nghe tiếng đá chạm mặt nước. Lấy $g = 10\ \text{m/s}^2$ , bỏ qua thời gian truyền âm. Tính độ sâu của giếng và vận tốc của hòn đá khi chạm nước.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Sự rơi tự do (Rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều, chỉ chịu tác dụng của trọng lực.; $v = g t$ ; $s = \frac{1}{2} g t^2$ ; $v^2 = 2 g s$ khi rơi từ trạng thái đứng yên.; Mọi vật rơi tự do ở cùng một nơi có cùng gia tốc $g$ .).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Độ sâu của giếng bằng quãng đường rơi: $s = \frac{1}{2} g t^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 2^2 = 20\ \text{m}$ . Vận tốc khi chạm nước: $v = g t = 10 \cdot 2 = 20\ \text{m/s}$ .

Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.