1. Kiến thức trọng tâm
- Mục tiêu thực hành: rèn kĩ năng khai thác Atlat, bản đồ và số liệu thống kê để tìm hiểu một ngành kinh tế cụ thể của Liên Bang Nga.
- Các bước thực hiện: xác định nội dung cần tìm hiểu; thu thập số liệu từ SGK, Atlat, các nguồn thống kê; phân tích, so sánh và rút ra nhận xét; trình bày kết quả dưới dạng bảng, biểu đồ hoặc báo cáo ngắn.
- Công nghiệp khai thác là ngành kinh tế quan trọng bậc nhất của Nga, cung cấp nguyên, nhiên liệu cho công nghiệp chế biến trong nước và xuất khẩu.
- Các ngành khai thác chính: dầu mỏ, khí tự nhiên, than đá, quặng sắt, quặng kim loại màu, vàng, kim cương.
- Phân bố: dầu mỏ và khí tự nhiên tập trung ở Tây Xi-bi-a, đặc biệt là vùng Tiumen; than đá ở lưu vực Cu-nhét, Pê-chô-ra; quặng sắt ở Cuốc-xcơ; kim cương ở I-a-cu-ti-a; vàng ở Viễn Đông và Đông Xi-bi-a.
- Vai trò: mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn, bảo đảm an ninh năng lượng, tạo việc làm cho nhiều vùng.
- Hạn chế: khai thác gây ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên; nhiều mỏ ở vùng xa xôi, khí hậu khắc nghiệt, chi phí khai thác cao.
2. Ví dụ minh họa
Đề bài: Dựa vào bản đồ công nghiệp Liên Bang Nga, hãy nhận xét sự phân bố của công nghiệp khai thác dầu mỏ và khí tự nhiên.
Lời giải: Công nghiệp khai thác dầu mỏ và khí tự nhiên của Nga tập trung chủ yếu ở Tây Xi-bi-a, nơi có các mỏ lớn như Xa-mốt-lo, U-rengôi. Ngoài ra, dầu khí còn được khai thác ở vùng châu thổ sông Vôn-ga, biển Ca-xpi và thềm lục địa Bắc Băng Dương. Sự phân bố này gắn với cấu tạo địa chất và lịch sử thăm dò. Các mỏ dầu khí ở vùng xa xôi đòi hỏi công nghệ hiện đại và vốn đầu tư lớn, đồng thời gây nhiều thách thức về môi trường.
3. Ghi nhớ
- Nga giàu tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là dầu mỏ và khí tự nhiên.
- Công nghiệp khai thác phân bố gắn với các vùng mỏ lớn.
- Khai thác cần đi đôi với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên.