Bài tập — Bài 25: Ôn tập chương 6

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Ôn tập chương 6? A. Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 25: Ôn tập chương 6, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Ôn tập chương 6, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Chương 6 gồm hai nhóm hợp chất hữu cơ chứa oxygen: hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone) và carboxylic acid. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 25: Ôn tập chương 6, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Aldehyde $R-CHO$ có nhóm carbonyl gắn với ít nhất một nguyên tử $H$ nên dễ bị oxi hóa thành carboxylic acid: phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens và phản ứng với $Cu(OH)_2$ đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ .

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Ôn tập chương 6, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1. Nhận biết ba dung dịch acetaldehyde, acetone, acetic acid.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 25: Ôn tập chương 6 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Dùng quỳ tím: acetic acid làm quỳ chuyển đỏ. Hai dung dịch còn lại dùng thuốc thử Tollens: acetaldehyde tạo lớp bạc, acetone không phản ứng.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết phương trình hóa học của toluene tác dụng với dung dịch $KMnO_4$ (đun nóng).

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho 5,6 L propene $C_3H_6$ (đkc) tác dụng với dung dịch $Br_2$ dư. Tính khối lượng sản phẩm 1,2-dibromopropane thu được. ---

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Gọi tên hợp chất $CH_3CHO$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 6 gồm hai nhóm hợp chất hữu cơ chứa oxygen: hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone) và carboxylic acid."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Aldehyde $R-CHO$ có nhóm carbonyl gắn với ít nhất một nguyên tử $H$ nên dễ bị oxi hóa thành carboxylic acid: phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens và phản ứng với $Cu(OH)_2$ đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 6 gồm hai nhóm hợp chất hữu cơ chứa oxygen: hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone) và carboxylic acid. Cả hai đều chứa nhóm $>C=O$ nhưng tính chất khác nhau do nhóm chức đi kèm khác nhau.
- Tổng kết ghi nhớ: Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ .; Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm.; Nắm vững chuỗi chuyển hóa giữa alcohol, aldehyde, ketone, carboxylic acid và ester.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Nhận biết ba dung dịch acetaldehyde, acetone, acetic acid.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Ôn tập chương 6 (Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ .; Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm.; Nắm vững chuỗi chuyển hóa giữa alcohol, aldehyde, ketone, carboxylic acid và ester.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Dùng quỳ tím: acetic acid làm quỳ chuyển đỏ. Hai dung dịch còn lại dùng thuốc thử Tollens: acetaldehyde tạo lớp bạc, acetone không phản ứng.
Bài 4: $C_6H_5CH_3 + 2KMnO_4 \rightarrow C_6H_5COOK + 2MnO_2 + KOH + H_2O$ (sau đó acid hóa thu được benzoic acid $C_6H_5COOH$ ).
Bài 5: $n_{C_3H_6} = 5,6 : 24,79 \approx 0,226$ mol; $C_3H_6 + Br_2 \rightarrow C_3H_6Br_2$ ; $M_{C_3H_6Br_2} = 202$ g/mol; $m \approx 0,226 \times 202 \approx 45,6$ g.
Bài 6: Ethanal (acetaldehyde).

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Ôn tập chương 6? A. Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và

Cu(OH)_2

; phân biệt acid bằng quỳ tím và

NaHCO_3

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

H_2SO_4

đặc, thu ester có mùi thơm. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

R-CHO

có nhóm carbonyl gắn với ít nhất một nguyên tử

H

nên dễ bị oxi hóa thành carboxylic acid: phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens và phản ứng với

Cu(OH)_2

đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch

Cu_2O

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1. Nhận biết ba dung dịch acetaldehyde, acetone, acetic acid.

Giải: Dùng quỳ tím: acetic acid làm quỳ chuyển đỏ. Hai dung dịch còn lại dùng thuốc thử Tollens: acetaldehyde tạo lớp bạc, acetone không phản ứng.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết phương trình hóa học của toluene tác dụng với dung dịch

KMnO_4

(đun nóng).

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho 5,6 L propene

C_3H_6

(đkc) tác dụng với dung dịch

Br_2

dư. Tính khối lượng sản phẩm 1,2-dibromopropane thu được. ---

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Gọi tên hợp chất

CH_3CHO

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 6 gồm hai nhóm hợp chất hữu cơ chứa oxygen: hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone) và carboxylic acid."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Aldehyde $R-CHO$ có nhóm carbonyl gắn với ít nhất một nguyên tử $H$ nên dễ bị oxi hóa thành carboxylic acid: phản ứng tráng bạc với thuốc thử Tollens và phản ứng với $Cu(OH)_2$ đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 6 gồm hai nhóm hợp chất hữu cơ chứa oxygen: hợp chất carbonyl (aldehyde, ketone) và carboxylic acid. Cả hai đều chứa nhóm $>C=O$ nhưng tính chất khác nhau do nhóm chức đi kèm khác nhau.
Tổng kết ghi nhớ: Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ .; Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm.; Nắm vững chuỗi chuyển hóa giữa alcohol, aldehyde, ketone, carboxylic acid và ester.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Nhận biết ba dung dịch acetaldehyde, acetone, acetic acid.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Ôn tập chương 6 (Phân biệt aldehyde – ketone bằng Tollens và $Cu(OH)_2$ ; phân biệt acid bằng quỳ tím và $NaHCO_3$ .; Ester hóa là phản ứng thuận nghịch, xúc tác $H_2SO_4$ đặc, thu ester có mùi thơm.; Nắm vững chuỗi chuyển hóa giữa alcohol, aldehyde, ketone, carboxylic acid và ester.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Dùng quỳ tím: acetic acid làm quỳ chuyển đỏ. Hai dung dịch còn lại dùng thuốc thử Tollens: acetaldehyde tạo lớp bạc, acetone không phản ứng.

Bài 4:

C_6H_5CH_3 + 2KMnO_4 \rightarrow C_6H_5COOK + 2MnO_2 + KOH + H_2O

(sau đó acid hóa thu được benzoic acid

C_6H_5COOH

Bài 5:

n_{C_3H_6} = 5,6 : 24,79 \approx 0,226

mol;

C_3H_6 + Br_2 \rightarrow C_3H_6Br_2

;

M_{C_3H_6Br_2} = 202

g/mol;

m \approx 0,226 \times 202 \approx 45,6

Bài 6: Ethanal (acetaldehyde).