Bài tập — Bài 3: Lạm phát

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 3: Lạm phát? A. Lạm phát là giá chung tăng liên tục, tiền mất giá; nguyên nhân gồm cầu kéo, chi phí đẩy và tiền tệ; kiềm chế lạm phát cần sự vào cuộc của Nhà nước và ý thức chi tiêu của mỗi người. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 3: Lạm phát, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Lạm phát được đo bằng tỉ lệ lạm phát, thường tính qua chỉ số giá tiêu dùng. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Lạm phát, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Lạm phát là sự tăng lên liên tục của mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong một thời gian dài, khiến đồng tiền mất giá và sức mua giảm. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 3: Lạm phát, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Khi lạm phát ở mức vừa phải, nền kinh tế vẫn phát triển bình thường; nhưng lạm phát cao hoặc siêu lạm phát gây nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Lạm phát, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Năm ngoái, với 100 nghìn đồng, bà Hoa mua được 5 kg gạo. Năm nay, cùng số tiền đó chỉ mua được 4 kg gạo vì giá gạo tăng. Tiền tiết kiệm gửi ngân hàng của bà cũng mất giá trị thực.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 3: Lạm phát để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Giá gạo tăng là biểu hiện lạm phát làm giảm sức mua của đồng tiền. Bà Hoa phải chi nhiều tiền hơn cho cùng một lượng hàng. Bài học: khi lạm phát tăng, người dân cần cân đối chi tiêu, tăng thu nhập và lựa chọn hình thức giữ tiền hợp lí.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao cạnh tranh thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới? Giải thích bằng một ví dụ.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho bảng sau về thị trường cam: | Giá (nghìn đồng/kg) | Lượng cung (tấn) | Lượng cầu (tấn) | |---|---|---| | 10 | 50 | 90 | | 15 | 70 | 70 | | 20 | 90 | 50 | Xác định giá và lượng cân bằng của thị trường.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tính tỉ lệ lạm phát biết CPI năm trước là 120, năm nay là 132.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lạm phát là giá chung tăng liên tục, tiền mất giá; nguyên nhân gồm cầu kéo, chi phí đẩy và tiền tệ; kiềm chế lạm phát cần sự vào cuộc của Nhà nước và ý thức chi tiêu của mỗi người."
  • Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Lạm phát được đo bằng tỉ lệ lạm phát, thường tính qua chỉ số giá tiêu dùng."
  • Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Lạm phát là sự tăng lên liên tục của mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong một thời gian dài, khiến đồng tiền mất giá và sức mua giảm."
  • Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi lạm phát ở mức vừa phải, nền kinh tế vẫn phát triển bình thường; nhưng lạm phát cao hoặc siêu lạm phát gây nhiều hậu quả nghiêm trọng."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Lạm phát là sự tăng lên liên tục của mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong một thời gian dài, khiến đồng tiền mất giá và sức mua giảm. Lạm phát được đo bằng tỉ lệ lạm phát, thường tính qua chỉ số giá tiêu dùng.
  • Tổng kết ghi nhớ: Lạm phát là giá chung tăng liên tục, tiền mất giá; nguyên nhân gồm cầu kéo, chi phí đẩy và tiền tệ; kiềm chế lạm phát cần sự vào cuộc của Nhà nước và ý thức chi tiêu của mỗi người.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Năm ngoái, với 100 nghìn đồng, bà Hoa mua được 5 kg gạo. Năm nay, cùng số tiền đó chỉ mua được 4 kg gạo vì giá gạo tăng. Tiền tiết kiệm gửi ngân hàng của bà cũng mất giá trị thực.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Lạm phát (Lạm phát là giá chung tăng liên tục, tiền mất giá; nguyên nhân gồm cầu kéo, chi phí đẩy và tiền tệ; kiềm chế lạm phát cần sự vào cuộc của Nhà nước và ý thức chi tiêu của mỗi người.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Giá gạo tăng là biểu hiện lạm phát làm giảm sức mua của đồng tiền. Bà Hoa phải chi nhiều tiền hơn cho cùng một lượng hàng. Bài học: khi lạm phát tăng, người dân cần cân đối chi tiêu, tăng thu nhập và lựa chọn hình thức giữ tiền hợp lí.
• Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
• Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
• Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.