1. Kiến thức trọng tâm
Sinh trưởng ở động vật là sự tăng kích thước và khối lượng cơ thể do tăng số lượng và kích thước tế bào. Phát triển ở động vật bao gồm quá trình phân hoá tế bào, phát sinh hình thái cơ quan và hoàn thiện chức năng, diễn ra từ khi hợp tử hình thành đến khi cá thể trưởng thành và sinh sản. Khác với thực vật, động vật có sinh trưởng xác định, dừng lại khi đạt kích thước tối đa của loài.
Phát triển ở động vật chia thành phát triển không qua biến thái và phát triển qua biến thái. Phát triển không qua biến thái gặp ở đa số động vật có xương sống và nhiều động vật không xương sống, con non có hình dạng giống con trưởng thành và lớn dần lên. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn có con non trải qua nhiều lần lột xác, ví dụ châu chấu và gián. Phát triển qua biến thái hoàn toàn trải qua các giai đoạn ấu trùng, nhộng và trưởng thành, ví dụ bướm và ếch.
Sinh trưởng và phát triển ở động vật chịu ảnh hưởng của hormone như hormone sinh trưởng, thyroxin, insulin và hormone sinh dục, cùng các yếu tố môi trường như thức ăn, nhiệt độ và ánh sáng. Thiếu hormone hoặc dinh dưỡng trong giai đoạn sớm có thể làm chậm sinh trưởng và ảnh hưởng lâu dài tới sức khoẻ.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: nòng nọc biến thái thành ếch con rồi thành ếch trưởng thành.
Lời giải: đây là phát triển qua biến thái hoàn toàn. Nòng nọc sống dưới nước, thở bằng mang và ăn thực vật. Dưới tác dụng của hormone thyroxin, nòng nọc mọc chân, tiêu biến đuôi, phổi phát triển và chuyển sang sống trên cạn. Nếu thiếu thyroxin, nòng nọc không biến thái được. Quá trình này cho thấy hormone điều khiển sự phát triển của động vật.
3. Ghi nhớ
- Động vật có sinh trưởng xác định, dừng khi đạt kích thước tối đa của loài.
- Phát triển qua biến thái có thể hoàn toàn hoặc không hoàn toàn.
- Hormone thyroxin điều khiển biến thái ở ếch và nhiều động vật khác.