Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật? A. Sinh sản sinh dưỡng giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Thực vật có hoa có thụ tinh kép tạo hợp tử và nội nhũ. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Sinh sản ở thực vật gồm sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên gồm sinh sản bằng thân củ, thân rễ, thân hành, chồi lá và cành.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: giâm một đoạn cành rau muống vào đất ẩm, sau một tuần cành ra rễ và thành cây mới.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: đây là sinh sản vô tính bằng giâm cành. Mô phân sinh ở mắt cành phân chia và phân hoá thành rễ, thân và lá mới. Cây con giống hệt cây mẹ về mặt di truyền vì không qua thụ tinh. Phương pháp giâm cành được dùng rộng rãi để nhân nhanh các giống cây ăn quả, cây cảnh và cây công nghiệp.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Giải thích vì sao ấu trùng và con trưởng thành của bướm ít cạnh tranh thức ăn với nhau.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu và giải thích một biện pháp điều khiển sinh trưởng, phát triển ở cây trồng để tăng năng suất (ví dụ: dùng gibberellin, chiếu sáng bổ sung).
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu khái niệm bài tiết và cân bằng nội môi. Nêu vai trò của thận.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sinh sản sinh dưỡng giữ nguyên đặc tính của cây mẹ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thực vật có hoa có thụ tinh kép tạo hợp tử và nội nhũ."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sinh sản ở thực vật gồm sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên gồm sinh sản bằng thân củ, thân rễ, thân hành, chồi lá và cành."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sinh sản ở thực vật gồm sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính. Sinh sản vô tính ở thực vật diễn ra bằng sinh sản sinh dưỡng, nhờ khả năng tái sinh của mô phân sinh ở thân, rễ và lá.
- Tổng kết ghi nhớ: Sinh sản sinh dưỡng giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.; Thực vật có hoa có thụ tinh kép tạo hợp tử và nội nhũ.; Giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô là các phương pháp nhân giống vô tính.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: giâm một đoạn cành rau muống vào đất ẩm, sau một tuần cành ra rễ và thành cây mới.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Sinh sản ở thực vật (Sinh sản sinh dưỡng giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.; Thực vật có hoa có thụ tinh kép tạo hợp tử và nội nhũ.; Giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô là các phương pháp nhân giống vô tính.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: đây là sinh sản vô tính bằng giâm cành. Mô phân sinh ở mắt cành phân chia và phân hoá thành rễ, thân và lá mới. Cây con giống hệt cây mẹ về mặt di truyền vì không qua thụ tinh. Phương pháp giâm cành được dùng rộng rãi để nhân nhanh các giống cây ăn quả, cây cảnh và cây công nghiệp.
- Bài 4: Sâu ăn lá cây, bướm trưởng thành hút mật hoa — thức ăn và môi trường sống khác nhau nên ít cạnh tranh.
- Bài 5: Ví dụ: phun gibberellin kích thích thân dài, ra hoa; chiếu sáng bổ sung kéo dài ngày để cây ra hoa đúng vụ; bấm ngọn, tỉa cành tăng năng suất. Cơ sở: điều khiển hormone và điều kiện môi trường tác động lên sinh trưởng, phát triển.
- Bài 6: Bài tiết: loại bỏ chất thải, chất độc, chất dư thừa. Cân bằng nội môi: duy trì ổn định môi trường trong. Thận lọc máu, điều hòa nước, ion, pH, huyết áp.