Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Auxin kích thích cành giâm ra rễ nhanh và nhiều hơn. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Nhân giống vô tính là phương pháp tạo cây con từ một phần cơ quan sinh dưỡng của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc thân.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính di truyền của cây mẹ, nhân nhanh số lượng cây giống, rút ngắn thời gian ra hoa kết quả. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Thí nghiệm: giâm mười cành rau ngót vào đất ẩm, trong đó năm cành ngâm dung dịch auxin loãng, năm cành ngâm nước sạch, sau mười ngày đếm số cành ra rễ.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: nhóm cành ngâm auxin ra rễ nhiều và sớm hơn nhóm đối chứng. Auxin kích thích hình thành rễ bất định ở gốc cành giâm, giúp cành nhanh bén rễ. Thí nghiệm chứng minh hormone auxin hỗ trợ nhân giống vô tính và cần dùng đúng nồng độ để đạt hiệu quả cao nhất.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu khái niệm cảm ứng ở sinh vật. Cho ví dụ ở thực vật và động vật.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân biệt hướng động và ứng động ở thực vật. Cho ví dụ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu khái niệm phản xạ và cung phản xạ. Liệt kê các bộ phận của cung phản xạ.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính của cây mẹ."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Auxin kích thích cành giâm ra rễ nhanh và nhiều hơn."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nhân giống vô tính là phương pháp tạo cây con từ một phần cơ quan sinh dưỡng của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc thân."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính di truyền của cây mẹ, nhân nhanh số lượng cây giống, rút ngắn thời gian ra hoa kết quả."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nhân giống vô tính là phương pháp tạo cây con từ một phần cơ quan sinh dưỡng của cây mẹ như cành, lá, rễ hoặc thân. Các kĩ thuật phổ biến gồm giâm cành, chiết cành, ghép cành và nuôi cấy mô.
- Tổng kết ghi nhớ: Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.; Auxin kích thích cành giâm ra rễ nhanh và nhiều hơn.; Thụ phấn nhân tạo tăng tỉ lệ đậu quả ở cây trồng khó thụ phấn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Thí nghiệm: giâm mười cành rau ngót vào đất ẩm, trong đó năm cành ngâm dung dịch auxin loãng, năm cành ngâm nước sạch, sau mười ngày đếm số cành ra rễ.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Thực hành: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây (Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.; Auxin kích thích cành giâm ra rễ nhanh và nhiều hơn.; Thụ phấn nhân tạo tăng tỉ lệ đậu quả ở cây trồng khó thụ phấn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: nhóm cành ngâm auxin ra rễ nhiều và sớm hơn nhóm đối chứng. Auxin kích thích hình thành rễ bất định ở gốc cành giâm, giúp cành nhanh bén rễ. Thí nghiệm chứng minh hormone auxin hỗ trợ nhân giống vô tính và cần dùng đúng nồng độ để đạt hiệu quả cao nhất.
- Bài 4: Cảm ứng: tiếp nhận và phản ứng lại kích thích. Ví dụ: cây hướng về ánh sáng; người rụt tay khi chạm vật nóng.
- Bài 5: Hướng động: vận động sinh trưởng theo hướng xác định đối với kích thích một phía. Ứng động: vận động không định hướng theo phía kích thích.
- Bài 6: Phản xạ: phản ứng trả lời kích thích qua hệ thần kinh. Cung phản xạ: thụ cảm → nơron cảm giác → trung ương → nơron vận động → đáp ứng.