Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Nguồn lợi thủy sản đang suy giảm do khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Bảo vệ nguồn lợi thủy sản bằng pháp luật, mùa cấm, vùng cấm và khu bảo tồn.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Nguồn lợi thủy sản là tài sản quý giá của quốc gia, cung cấp thực phẩm, việc làm và thu nhập cho hàng triệu người. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Bảo vệ nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ cấp thiết của toàn xã hội. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ 1: Trong mùa cá sinh sản, cơ quan chức năng cấm khai thác cá trên một số đoạn sông để cá đẻ trứng và phát triển đàn.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Ví dụ 2: Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm được thiết lập để bảo vệ rạn san hô và các loài thủy sản quý hiếm, sau nhiều năm nguồn lợi thủy sản phục hồi rõ rệt.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Phân tích ảnh hưởng của ánh sáng, nước, đất đến sinh trưởng của cây rừng. Liên hệ với việc chọn địa điểm trồng rừng.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một rừng trồng bị sâu ăn lá gây hại nặng. Em hãy đề xuất quy trình phòng trừ sâu bệnh tổng hợp.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đánh giá vai trò của người dân địa phương trong công tác trồng và chăm sóc rừng.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Nguồn lợi thủy sản đang suy giảm do khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Bảo vệ nguồn lợi thủy sản bằng pháp luật, mùa cấm, vùng cấm và khu bảo tồn."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Nguồn lợi thủy sản là tài sản quý giá của quốc gia, cung cấp thực phẩm, việc làm và thu nhập cho hàng triệu người."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Bảo vệ nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ cấp thiết của toàn xã hội."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Nguồn lợi thủy sản là tài sản quý giá của quốc gia, cung cấp thực phẩm, việc làm và thu nhập cho hàng triệu người. Tuy nhiên, nguồn lợi thủy sản đang bị suy giảm do khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.
- Tổng kết ghi nhớ: Nguồn lợi thủy sản đang suy giảm do khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường.; Bảo vệ nguồn lợi thủy sản bằng pháp luật, mùa cấm, vùng cấm và khu bảo tồn.; Không dùng ngư cụ hủy diệt, không khai thác thủy sản non và trong mùa sinh sản.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Trong mùa cá sinh sản, cơ quan chức năng cấm khai thác cá trên một số đoạn sông để cá đẻ trứng và phát triển đàn.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (Nguồn lợi thủy sản đang suy giảm do khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường.; Bảo vệ nguồn lợi thủy sản bằng pháp luật, mùa cấm, vùng cấm và khu bảo tồn.; Không dùng ngư cụ hủy diệt, không khai thác thủy sản non và trong mùa sinh sản.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Ví dụ 2: Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm được thiết lập để bảo vệ rạn san hô và các loài thủy sản quý hiếm, sau nhiều năm nguồn lợi thủy sản phục hồi rõ rệt.
- Bài 4: Ánh sáng: cây ưa sáng cần đủ ánh sáng; nước: đủ ẩm giúp sinh trưởng, úng/thiếu nước gây chết cây; đất: đất tốt, tơi xốp giúp rễ phát triển. Chọn địa điểm phù hợp đặc tính loài cây.
- Bài 5: Xác định loài sâu (0,25đ); biện pháp thủ công: bắt sâu, ngắt lá bệnh (0,25đ); sinh học: bảo vệ thiên địch, dùng chế phẩm sinh học (0,25đ); hóa học: phun thuốc đúng quy định khi cần (0,25đ); theo dõi, đánh giá hiệu quả.
- Bài 6: Người dân là lực lượng trực tiếp trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng; hưởng lợi từ rừng nên có trách nhiệm và động lực bảo vệ rừng; cần được tập huấn, hỗ trợ và giao quyền lợi gắn với trách nhiệm.