Bài tập — Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Tổ chức lãnh thổ hợp lí giúp khai thác thế mạnh từng vùng, nâng cao hiệu quả sản xuất. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. - Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định, nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. + Vùng chuyên canh: vùng sản xuất tập trung một hoặc một số cây trồng, vật nuôi chủ lực, ví dụ: vùng chuyên canh lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long, cà phê ở Tây Nguyên, chè ở Trung du, miền núi Bắc Bộ. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Vì sao Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm lớn nhất cả nước?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Tây Nguyên có đất ba-dan màu mỡ, diện tích rộng, khí hậu cận xích đạo với mùa khô, mùa mưa rõ rệt, thích hợp cho cà phê, cao su, hồ tiêu. Lao động có kinh nghiệm, thị trường tiêu thụ và xuất khẩu thuận lợi, Nhà nước có chính sách đầu tư hạ tầng và chế biến. Nhờ đó, Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất cả nước, đóng góp phần lớn kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Phân biệt đô thị loại đặc biệt và đô thị loại I ở nước ta. Cho ví dụ.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai nguyên nhân gây thất nghiệp ở nước ta.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Vì sao lao động nước ta tập trung nhiều ở nông thôn?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao."
  • Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tổ chức lãnh thổ hợp lí giúp khai thác thế mạnh từng vùng, nâng cao hiệu quả sản xuất."
  • Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định, nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội."
  • Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "+ Vùng chuyên canh: vùng sản xuất tập trung một hoặc một số cây trồng, vật nuôi chủ lực, ví dụ: vùng chuyên canh lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long, cà phê ở Tây Nguyên, chè ở Trung du, miền núi Bắc Bộ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp các hoạt động nông nghiệp trên một lãnh thổ nhất định, nhằm khai thác hiệu quả các điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội. - Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: + Trang trại: hình thức sản xuất hàng hóa quy mô vừa và lớn, áp dụng khoa học – công nghệ.
  • Tổng kết ghi nhớ: Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao.; Tổ chức lãnh thổ hợp lí giúp khai thác thế mạnh từng vùng, nâng cao hiệu quả sản xuất.; Cần gắn tổ chức lãnh thổ nông nghiệp với bảo vệ môi trường và thị trường tiêu thụ.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm lớn nhất cả nước?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 14: Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp (Các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp: trang trại, vùng chuyên canh, vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao.; Tổ chức lãnh thổ hợp lí giúp khai thác thế mạnh từng vùng, nâng cao hiệu quả sản xuất.; Cần gắn tổ chức lãnh thổ nông nghiệp với bảo vệ môi trường và thị trường tiêu thụ.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tây Nguyên có đất ba-dan màu mỡ, diện tích rộng, khí hậu cận xích đạo với mùa khô, mùa mưa rõ rệt, thích hợp cho cà phê, cao su, hồ tiêu. Lao động có kinh nghiệm, thị trường tiêu thụ và xuất khẩu thuận lợi, Nhà nước có chính sách đầu tư hạ tầng và chế biến. Nhờ đó, Tây Nguyên trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất cả nước, đóng góp phần lớn kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam.
• Bài 4: Đô thị loại đặc biệt: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh — quy mô dân số, vai trò lớn nhất. Đô thị loại I: Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ… — quy mô nhỏ hơn nhưng vẫn là trung tâm vùng.
• Bài 5: Dân số đông, lao động tăng nhanh; cơ cấu kinh tế chuyển dịch chưa kịp tạo đủ việc làm; chất lượng lao động chưa đáp ứng yêu cầu.
• Bài 6: Vì nông nghiệp vẫn là ngành thu hút nhiều lao động; công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn chưa phát triển mạnh; quá trình đô thị hoá chưa đủ nhanh để thu hút hết lao động.