Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Tìm hiểu địa lí địa phương gắn kiến thức với thực tế nơi sinh sống. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Nội dung: tự nhiên, dân cư, xã hội, kinh tế, thuận lợi, khó khăn, định hướng.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Tìm hiểu địa lí địa phương giúp học sinh gắn kiến thức sách vở với thực tế nơi mình sinh sống, từ đó thêm yêu quê hương và có ý thức bảo vệ môi trường, phát triển quê hương. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Phương pháp tìm hiểu: thu thập số liệu từ sách, báo, trang thông tin của địa phương; quan sát thực tế; phỏng vấn người dân, cán bộ địa phương; chụp ảnh, ghi chép và lập bảng thống kê. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Gợi ý dàn ý báo cáo tìm hiểu địa lí địa phương: 1. Mở đầu: giới thiệu tên, vị trí và lí do chọn tìm hiểu địa phương. 2. Điều kiện tự nhiên: địa hình, khí hậu, sông ngòi, tài nguyên nổi bật và ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất. 3. Dân cư và xã hội: số dân, mật độ, dân tộc, truyền thống văn hóa, giáo dục, y tế. 4. Kinh tế: các ngành kinh tế chính, sản phẩm đặc trưng, chợ, khu công nghiệp hoặc điểm du lịch. 5. Nhận xét và đề xuất: những thuận lợi, khó khăn, giải pháp phát triển địa phương và việc làm mà học sinh có thể đóng góp.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Kết quả được trình bày dưới dạng báo cáo, có bản đồ, sơ đồ, biểu đồ và hình ảnh minh họa, kèm nhận xét và đề xuất của bản thân.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu các bước tiến hành tìm hiểu địa lí địa phương nơi em sinh sống.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết một đoạn văn ngắn (5–7 câu) tuyên truyền về bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Việt Nam. ---
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên 4 ngành thuộc nhóm ngành dịch vụ ở nước ta.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tìm hiểu địa lí địa phương gắn kiến thức với thực tế nơi sinh sống."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nội dung: tự nhiên, dân cư, xã hội, kinh tế, thuận lợi, khó khăn, định hướng."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tìm hiểu địa lí địa phương giúp học sinh gắn kiến thức sách vở với thực tế nơi mình sinh sống, từ đó thêm yêu quê hương và có ý thức bảo vệ môi trường, phát triển quê hương."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Phương pháp tìm hiểu: thu thập số liệu từ sách, báo, trang thông tin của địa phương; quan sát thực tế; phỏng vấn người dân, cán bộ địa phương; chụp ảnh, ghi chép và lập bảng thống kê."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tìm hiểu địa lí địa phương giúp học sinh gắn kiến thức sách vở với thực tế nơi mình sinh sống, từ đó thêm yêu quê hương và có ý thức bảo vệ môi trường, phát triển quê hương. Nội dung tìm hiểu gồm: vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ của địa phương; đặc điểm tự nhiên (địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất, sinh vật, tài nguyên); đặc điểm dân cư và xã hội (dân số, dân tộc, lao động, văn hóa); tình hình phát triển kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); những thuận lợi, khó khăn và định hướng phát triển.
- Tổng kết ghi nhớ: Tìm hiểu địa lí địa phương gắn kiến thức với thực tế nơi sinh sống.; Nội dung: tự nhiên, dân cư, xã hội, kinh tế, thuận lợi, khó khăn, định hướng.; Phương pháp: thu thập số liệu, quan sát, phỏng vấn, lập bảng, vẽ sơ đồ.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Gợi ý dàn ý báo cáo tìm hiểu địa lí địa phương: 1. Mở đầu: giới thiệu tên, vị trí và lí do chọn tìm hiểu địa phương. 2. Điều kiện tự nhiên: địa hình, khí hậu, sông ngòi, tài nguyên nổi bật và ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất. 3. Dân cư và xã hội: số dân, mật độ, dân tộc, truyền thống văn hóa, giáo dục, y tế. 4. Kinh tế: các ngành kinh tế chính, sản phẩm đặc trưng, chợ, khu công nghiệp hoặc điểm du lịch. 5. Nhận xét và đề xuất: những thuận lợi, khó khăn, giải pháp phát triển địa phương và việc làm mà học sinh có thể đóng góp.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 35: Thực hành: Tìm hiểu địa lí địa phương (Tìm hiểu địa lí địa phương gắn kiến thức với thực tế nơi sinh sống.; Nội dung: tự nhiên, dân cư, xã hội, kinh tế, thuận lợi, khó khăn, định hướng.; Phương pháp: thu thập số liệu, quan sát, phỏng vấn, lập bảng, vẽ sơ đồ.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Kết quả được trình bày dưới dạng báo cáo, có bản đồ, sơ đồ, biểu đồ và hình ảnh minh họa, kèm nhận xét và đề xuất của bản thân.
- Bài 4: Các bước: xác định mục tiêu và nội dung tìm hiểu; thu thập thông tin từ sách, báo, Internet và khảo sát thực tế; xử lí, phân tích số liệu; viết báo cáo và trình bày kết quả; đề xuất giải pháp (nếu có).
- Bài 5: Đoạn văn đạt yêu cầu khi: khẳng định Hoàng Sa, Trường Sa là bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam; nêu cơ sở lịch sử, pháp lí về chủ quyền; nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ biển đảo; kêu gọi hành động bảo vệ môi trường biển, giữ gìn chủ quyền bằng biện pháp hòa bình, đúng luật pháp quốc tế.
- Bài 6: Giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, thương mại, du lịch (mỗi ngành đúng 0,25đ).