Bài tập — Bài 10: Protein và enzyme

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 10: Protein và enzyme? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Protein là polypeptide gồm nhiều $\alpha$-amino acid liên kết bằng liên kết peptide. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 10: Protein và enzyme, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Protein có bốn bậc cấu trúc và bị biến tính khi đun nóng hoặc gặp acid, kiềm, muối kim loại nặng. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Protein và enzyme, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Protein là hợp chất hữu cơ cao phân tử, được tạo thành từ các $\alpha$-amino acid liên kết với nhau bằng liên kết peptide.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 10: Protein và enzyme, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Cấu trúc bậc một là trình tự các amino acid trong chuỗi polypeptide. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Protein và enzyme, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1. Vì sao đun sôi lòng trắng trứng làm trứng đông lại?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 10: Protein và enzyme để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Nhiệt độ cao phá vỡ liên kết hydrogen và tương tác yếu giữ cấu trúc không gian của protein, làm protein biến tính và đông tụ thành khối rắn không tan, không phục hồi được khi để nguội.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết phương trình hóa học glycine tác dụng với dung dịch $HCl$.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết phương trình hóa học glycine tác dụng với dung dịch $NaOH$.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết phương trình hóa học methylamine tác dụng với dung dịch $HCl$.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Protein là polypeptide gồm nhiều $\alpha$-amino acid liên kết bằng liên kết peptide."
  • Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Protein có bốn bậc cấu trúc và bị biến tính khi đun nóng hoặc gặp acid, kiềm, muối kim loại nặng."
  • Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Protein là hợp chất hữu cơ cao phân tử, được tạo thành từ các $\alpha$-amino acid liên kết với nhau bằng liên kết peptide."
  • Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Cấu trúc bậc một là trình tự các amino acid trong chuỗi polypeptide."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Protein là hợp chất hữu cơ cao phân tử, được tạo thành từ các $\alpha$-amino acid liên kết với nhau bằng liên kết peptide. Protein có bốn bậc cấu trúc.
  • Tổng kết ghi nhớ: Protein là polypeptide gồm nhiều $\alpha$-amino acid liên kết bằng liên kết peptide.; Protein có bốn bậc cấu trúc và bị biến tính khi đun nóng hoặc gặp acid, kiềm, muối kim loại nặng.; Enzyme là chất xúc tác sinh học có tính đặc hiệu cao, hoạt động tốt nhất ở nhiệt độ và pH nhất định.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Vì sao đun sôi lòng trắng trứng làm trứng đông lại?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Protein và enzyme (Protein là polypeptide gồm nhiều $\alpha$-amino acid liên kết bằng liên kết peptide.; Protein có bốn bậc cấu trúc và bị biến tính khi đun nóng hoặc gặp acid, kiềm, muối kim loại nặng.; Enzyme là chất xúc tác sinh học có tính đặc hiệu cao, hoạt động tốt nhất ở nhiệt độ và pH nhất định.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Nhiệt độ cao phá vỡ liên kết hydrogen và tương tác yếu giữ cấu trúc không gian của protein, làm protein biến tính và đông tụ thành khối rắn không tan, không phục hồi được khi để nguội.
• Bài 4: $NH_2CH_2COOH + HCl \rightarrow ClH_3NCH_2COOH$.
• Bài 5: $NH_2CH_2COOH + NaOH \rightarrow NH_2CH_2COONa + H_2O$.
• Bài 6: $CH_3NH_2 + HCl \rightarrow CH_3NH_3Cl$.