Bài tập — Bài 11: Ôn tập chương 3

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 11: Ôn tập chương 3? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Tính base: alkylamine > ammonia > aniline. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 11: Ôn tập chương 3, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Ôn tập chương 3, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Chương 3 nghiên cứu amine, amino acid, peptide, protein và enzyme. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 11: Ôn tập chương 3, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Amine có tính base do cặp electron tự do trên nitrogen, làm quỳ tím ẩm hoá xanh và tác dụng với acid tạo muối ammonium. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Ôn tập chương 3, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1. Cho $7,5$ gam glycine tác dụng với dung dịch $HCl$ dư thu được bao nhiêu gam muối?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 11: Ôn tập chương 3 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: $n_{glycine} = 7,5 : 75 = 0,1$ mol. Muối là $ClH_3N^+-CH_2-COOH$ có $M = 111,5$ nên $m = 0,1 \times 111,5 = 11,15$ gam.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Aniline tác dụng với nước bromine tạo kết tủa trắng là chất nào?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu tính lưỡng tính của glycine bằng hai phương trình hóa học.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Số liên kết peptide trong tetrapeptide là bao nhiêu?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tính base: alkylamine > ammonia > aniline."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 3 nghiên cứu amine, amino acid, peptide, protein và enzyme."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Amine có tính base do cặp electron tự do trên nitrogen, làm quỳ tím ẩm hoá xanh và tác dụng với acid tạo muối ammonium."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 3 nghiên cứu amine, amino acid, peptide, protein và enzyme. Amine là hợp chất tạo thành khi thay hydrogen của $NH_3$ bằng gốc hydrocarbon, gồm amine bậc một $RNH_2$ , bậc hai $R_2NH$ và bậc ba $R_3N$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Tính base: alkylamine > ammonia > aniline.; Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu.; Protein có phản ứng màu biuret; enzyme xúc tác đặc hiệu cho phản ứng sinh hoá.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Cho $7,5$ gam glycine tác dụng với dung dịch $HCl$ dư thu được bao nhiêu gam muối?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 11: Ôn tập chương 3 (Tính base: alkylamine > ammonia > aniline.; Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu.; Protein có phản ứng màu biuret; enzyme xúc tác đặc hiệu cho phản ứng sinh hoá.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $n_{glycine} = 7,5 : 75 = 0,1$ mol. Muối là $ClH_3N^+-CH_2-COOH$ có $M = 111,5$ nên $m = 0,1 \times 111,5 = 11,15$ gam.
Bài 4: 2,4,6-tribromoaniline.
Bài 5: $NH_2CH_2COOH + HCl \rightarrow ClH_3NCH_2COOH$ ; $NH_2CH_2COOH + NaOH \rightarrow NH_2CH_2COONa + H_2O$ .
Bài 6: 3.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1. Cho $7,5$ gam glycine tác dụng với dung dịch $HCl$ dư thu được bao nhiêu gam muối?

Lời giải: $n_{glycine} = 7,5 : 75 = 0,1$ mol. Muối là $ClH_3N^+-CH_2-COOH$ có $M = 111,5$ nên $m = 0,1 \times 111,5 = 11,15$ gam.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Aniline tác dụng với nước bromine tạo kết tủa trắng là chất nào?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu tính lưỡng tính của glycine bằng hai phương trình hóa học.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Số liên kết peptide trong tetrapeptide là bao nhiêu?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tính base: alkylamine > ammonia > aniline."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 3 nghiên cứu amine, amino acid, peptide, protein và enzyme."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Amine có tính base do cặp electron tự do trên nitrogen, làm quỳ tím ẩm hoá xanh và tác dụng với acid tạo muối ammonium."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 3 nghiên cứu amine, amino acid, peptide, protein và enzyme. Amine là hợp chất tạo thành khi thay hydrogen của $NH_3$ bằng gốc hydrocarbon, gồm amine bậc một $RNH_2$ , bậc hai $R_2NH$ và bậc ba $R_3N$ .
Tổng kết ghi nhớ: Tính base: alkylamine > ammonia > aniline.; Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu.; Protein có phản ứng màu biuret; enzyme xúc tác đặc hiệu cho phản ứng sinh hoá.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Cho $7,5$ gam glycine tác dụng với dung dịch $HCl$ dư thu được bao nhiêu gam muối?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 11: Ôn tập chương 3 (Tính base: alkylamine > ammonia > aniline.; Thuỷ phân peptide cộng nước nên khối lượng amino acid thu được lớn hơn peptide ban đầu.; Protein có phản ứng màu biuret; enzyme xúc tác đặc hiệu cho phản ứng sinh hoá.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $n_{glycine} = 7,5 : 75 = 0,1$ mol. Muối là $ClH_3N^+-CH_2-COOH$ có $M = 111,5$ nên $m = 0,1 \times 111,5 = 11,15$ gam.

Bài 4: 2,4,6-tribromoaniline.

Bài 5:

NH_2CH_2COOH + HCl \rightarrow ClH_3NCH_2COOH

;

NH_2CH_2COOH + NaOH \rightarrow NH_2CH_2COONa + H_2O

Bài 6: 3.