Bài tập — Bài 7: Ôn tập chương 2

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Ôn tập chương 2? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Ôn tập chương 2, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Ôn tập chương 2, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Chương 2 nghiên cứu carbohydrate gồm monosaccharide, disaccharide và polysaccharide. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Ôn tập chương 2, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Glucose là aldehyde alcohol có tính chất của aldehyde và polyalcohol: hoà tan $Cu(OH)_2$ tạo dung dịch xanh lam, tráng bạc với thuốc thử Tollens, tác dụng với $Cu(OH)_2$ khi đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ , lên men rượu tạo ethanol và $CO_2$ . C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Ôn tập chương 2, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1. Cho $17,1$ gam maltose tác dụng với lượng dư thuốc thử Tollens thu được bao nhiêu gam bạc?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Ôn tập chương 2 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: $n_{maltose} = 17,1 : 342 = 0,05$ mol. Mỗi phân tử maltose có một nhóm aldehyde nên tạo hai mol bạc, $n_{Ag} = 0,1$ mol, $m = 0,1 \times 108 = 10,8$ gam.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đốt cháy hoàn toàn 8,1 gam hỗn hợp X gồm methyl acetate và ethyl acetate thu được 8,68 lít $CO_2$ (đkc). Tính phần trăm khối lượng mỗi ester trong X.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho 18 gam glucose lên men rượu, hiệu suất phản ứng 80%. Tính khối lượng ethanol thu được.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Thủy phân hoàn toàn 34,2 gam saccharose, sau đó cho toàn bộ sản phẩm tham gia phản ứng tráng bạc. Tính khối lượng Ag thu được.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 2 nghiên cứu carbohydrate gồm monosaccharide, disaccharide và polysaccharide."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Glucose là aldehyde alcohol có tính chất của aldehyde và polyalcohol: hoà tan $Cu(OH)_2$ tạo dung dịch xanh lam, tráng bạc với thuốc thử Tollens, tác dụng với $Cu(OH)_2$ khi đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ , lên men rượu tạo ethanol và $CO_2$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 2 nghiên cứu carbohydrate gồm monosaccharide, disaccharide và polysaccharide. Glucose và fructose là monosaccharide có công thức $C_6H_{12}O_6$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử.; Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu.; Tinh bột tạo màu xanh tím với iodine, là dấu hiệu nhận biết đặc trưng.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Cho $17,1$ gam maltose tác dụng với lượng dư thuốc thử Tollens thu được bao nhiêu gam bạc?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Ôn tập chương 2 (Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử.; Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu.; Tinh bột tạo màu xanh tím với iodine, là dấu hiệu nhận biết đặc trưng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $n_{maltose} = 17,1 : 342 = 0,05$ mol. Mỗi phân tử maltose có một nhóm aldehyde nên tạo hai mol bạc, $n_{Ag} = 0,1$ mol, $m = 0,1 \times 108 = 10,8$ gam.
Bài 4: Đặt $n_{CH_3COOCH_3} = x$ , $n_{CH_3COOC_2H_5} = y$ . Ta có $74x + 88y = 8,1$ và $3x + 4y = 8,68 : 24,8 = 0,35$ . Giải hệ: $x = 0,05$ ; $y = 0,05$ . % methyl acetate $= 3,7 : 8,1 = 45,68%$ ; % ethyl acetate $= 54,32%$ .
Bài 5: $n_{glucose} = 18 : 180 = 0,1$ mol → $n_{ethanol\ (lý\ thuyết)} = 0,2$ mol → $m = 0,2 \times 46 \times 0,8 = 7,36$ gam.
Bài 6: $n_{saccharose} = 34,2 : 342 = 0,1$ mol → $n_{glucose} = 0,1$ mol (chỉ glucose tráng bạc) → $n_{Ag} = 0,2$ mol → $m = 21,6$ gam.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Cu(OH)_2

tạo dung dịch xanh lam, tráng bạc với thuốc thử Tollens, tác dụng với

Cu(OH)_2

khi đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch

Cu_2O

, lên men rượu tạo ethanol và

CO_2

. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ 1. Cho $17,1$ gam maltose tác dụng với lượng dư thuốc thử Tollens thu được bao nhiêu gam bạc?

Lời giải: $n_{maltose} = 17,1 : 342 = 0,05$ mol. Mỗi phân tử maltose có một nhóm aldehyde nên tạo hai mol bạc, $n_{Ag} = 0,1$ mol, $m = 0,1 \times 108 = 10,8$ gam.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đốt cháy hoàn toàn 8,1 gam hỗn hợp X gồm methyl acetate và ethyl acetate thu được 8,68 lít

CO_2

(đkc). Tính phần trăm khối lượng mỗi ester trong X.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho 18 gam glucose lên men rượu, hiệu suất phản ứng 80%. Tính khối lượng ethanol thu được.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương 2 nghiên cứu carbohydrate gồm monosaccharide, disaccharide và polysaccharide."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Glucose là aldehyde alcohol có tính chất của aldehyde và polyalcohol: hoà tan $Cu(OH)_2$ tạo dung dịch xanh lam, tráng bạc với thuốc thử Tollens, tác dụng với $Cu(OH)_2$ khi đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch $Cu_2O$ , lên men rượu tạo ethanol và $CO_2$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương 2 nghiên cứu carbohydrate gồm monosaccharide, disaccharide và polysaccharide. Glucose và fructose là monosaccharide có công thức $C_6H_{12}O_6$ .
Tổng kết ghi nhớ: Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử.; Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu.; Tinh bột tạo màu xanh tím với iodine, là dấu hiệu nhận biết đặc trưng.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1. Cho $17,1$ gam maltose tác dụng với lượng dư thuốc thử Tollens thu được bao nhiêu gam bạc?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Ôn tập chương 2 (Glucose và maltose có tính khử; saccharose không có tính khử.; Thuỷ phân carbohydrate luôn cộng thêm nước nên khối lượng sản phẩm lớn hơn nguyên liệu.; Tinh bột tạo màu xanh tím với iodine, là dấu hiệu nhận biết đặc trưng.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: $n_{maltose} = 17,1 : 342 = 0,05$ mol. Mỗi phân tử maltose có một nhóm aldehyde nên tạo hai mol bạc, $n_{Ag} = 0,1$ mol, $m = 0,1 \times 108 = 10,8$ gam.

Bài 4: Đặt

n_{CH_3COOCH_3} = x

n_{CH_3COOC_2H_5} = y

. Ta có

74x + 88y = 8,1

và

3x + 4y = 8,68 : 24,8 = 0,35

. Giải hệ:

x = 0,05

;

y = 0,05

. % methyl acetate

= 3,7 : 8,1 = 45,68%

; % ethyl acetate

= 54,32%

Bài 5:

n_{glucose} = 18 : 180 = 0,1

mol →

n_{ethanol\ (lý\ thuyết)} = 0,2

mol →

m = 0,2 \times 46 \times 0,8 = 7,36

gam.

Bài 6:

n_{saccharose} = 34,2 : 342 = 0,1

mol →

n_{glucose} = 0,1

mol (chỉ glucose tráng bạc) →

n_{Ag} = 0,2

mol →

m = 21,6

gam.