1. Kiến thức trọng tâm
Luật quốc tế là hệ thống các nguyên tắc và quy phạm pháp luật do các quốc gia và chủ thể khác của luật quốc tế thỏa thuận xây dựng, nhằm điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia và các chủ thể khác trong đời sống quốc tế. Luật quốc tế bao gồm công pháp quốc tế và tư pháp quốc tế. Công pháp quốc tế điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia và tổ chức quốc tế liên chính phủ, còn tư pháp quốc tế điều chỉnh quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài.
Các nguồn của luật quốc tế gồm điều ước quốc tế, tập quán quốc tế, nguyên tắc chung của pháp luật và các quyết định của tòa án quốc tế cùng học thuyết của các học giả uy tín. Trong đó, điều ước quốc tế là nguồn quan trọng nhất.
Chủ thể của luật quốc tế gồm quốc gia, tổ chức quốc tế liên chính phủ và trong một số trường hợp là dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết. Quốc gia là chủ thể cơ bản và quan trọng nhất, có đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo luật quốc tế.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Hai quốc gia A và B ký kết hiệp định thương mại song phương, trong đó cam kết giảm thuế nhập khẩu hàng hóa cho nhau. Khi thực hiện, quốc gia A áp dụng mức thuế cao hơn cam kết với hàng hóa của B.
Hỏi: Hành vi của quốc gia A vi phạm nguyên tắc nào của luật quốc tế? Vì sao?
Lời giải: Hành vi của A vi phạm nguyên tắc tôn trọng và thực hiện thiện chí các cam kết quốc tế (pacta sunt servanda). Khi đã ký kết điều ước, các bên phải thực hiện đầy đủ, đúng đắn các nghĩa vụ đã cam kết, không được viện dẫn pháp luật trong nước để từ chối thực hiện nghĩa vụ quốc tế.
3. Ghi nhớ
- Luật quốc tế điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia và chủ thể khác.
- Điều ước quốc tế là nguồn quan trọng nhất của luật quốc tế.
- Quốc gia là chủ thể cơ bản của luật quốc tế.
- Nguyên tắc pacta sunt servanda: đã cam kết thì phải thực hiện thiện chí.