Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Di sản văn hóa cần được bảo vệ và phát huy. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Mọi người có quyền hưởng thụ văn hóa và nghĩa vụ bảo vệ di sản. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Di sản văn hóa là tài sản quý giá của dân tộc, bao gồm di sản văn hóa vật thể như di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, hiện vật bảo tàng và di sản văn hóa phi vật thể như phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Công dân có quyền tham quan, nghiên cứu di sản văn hóa; có nghĩa vụ không phá hoại di sản, tố giác hành vi xâm hại di sản. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống: Một nhóm du khách đến tham quan di tích lịch sử đã khắc tên lên tường di tích và vứt rác bừa bãi trong khuôn viên. Anh P là hướng dẫn viên đã nhắc nhở nhưng nhóm du khách không nghe.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hỏi: Hành vi của nhóm du khách vi phạm nghĩa vụ gì của công dân?
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đúng hay sai? "Công dân có quyền được sống trong môi trường trong lành và có nghĩa vụ bảo vệ môi trường." Giải thích ngắn gọn.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Đúng hay sai? "Việc khắc tên lên tường di tích lịch sử chỉ là hành vi đùa nghịch, không vi phạm pháp luật." Giải thích ngắn gọn.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Di sản văn hoá là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu truyền từ ______ này sang ______ khác."
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Di sản văn hóa cần được bảo vệ và phát huy."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mọi người có quyền hưởng thụ văn hóa và nghĩa vụ bảo vệ di sản."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Di sản văn hóa là tài sản quý giá của dân tộc, bao gồm di sản văn hóa vật thể như di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, hiện vật bảo tàng và di sản văn hóa phi vật thể như phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Công dân có quyền tham quan, nghiên cứu di sản văn hóa; có nghĩa vụ không phá hoại di sản, tố giác hành vi xâm hại di sản."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Di sản văn hóa là tài sản quý giá của dân tộc, bao gồm di sản văn hóa vật thể như di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, hiện vật bảo tàng và di sản văn hóa phi vật thể như phong tục, lễ hội, nghệ thuật dân gian. Mọi người có quyền hưởng thụ các giá trị văn hóa và có nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa.
- Tổng kết ghi nhớ: Di sản văn hóa cần được bảo vệ và phát huy.; Mọi người có quyền hưởng thụ văn hóa và nghĩa vụ bảo vệ di sản.; Bảo vệ môi trường là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Một nhóm du khách đến tham quan di tích lịch sử đã khắc tên lên tường di tích và vứt rác bừa bãi trong khuôn viên. Anh P là hướng dẫn viên đã nhắc nhở nhưng nhóm du khách không nghe.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu (Di sản văn hóa cần được bảo vệ và phát huy.; Mọi người có quyền hưởng thụ văn hóa và nghĩa vụ bảo vệ di sản.; Bảo vệ môi trường là quyền và nghĩa vụ của mọi công dân.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hỏi: Hành vi của nhóm du khách vi phạm nghĩa vụ gì của công dân?
- Bài 4: Đúng. Công dân có quyền được sống trong môi trường trong lành và có nghĩa vụ giữ gìn, bảo vệ môi trường.
- Bài 5: Sai. Khắc tên lên tường di tích là hành vi xâm hại, phá hoại di sản văn hoá, vi phạm pháp luật.
- Bài 6: thế hệ, thế hệ.