Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Dân cư là tổng thể những người sinh sống trên lãnh thổ của một quốc gia, bao gồm công dân, người nước ngoài và người không quốc tịch. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Lãnh thổ quốc gia là phần không gian bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời và lòng đất thuộc chủ quyền của quốc gia. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống: Một công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài bị mất hộ chiếu. Người này đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước sở tại để đề nghị cấp lại hộ chiếu và được bảo hộ.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hỏi: Việc Đại sứ quán bảo hộ công dân thể hiện nội dung nào của công pháp quốc tế?
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tình huống: Một cơ sở sản xuất xả nước thải chưa qua xử lí ra sông, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến sức khoẻ của người dân xung quanh. Em hãy nhận xét hành vi của cơ sở sản xuất và nêu trách nhiệm của công dân, doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy nêu bốn việc làm cụ thể của học sinh góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tình huống: Gia đình bạn An sống gần một khu di tích lịch sử. Một số người dân trong khu vực tự ý lấn chiếm đất của di tích để xây dựng nhà ở. Em hãy nhận xét hành vi đó và nêu trách nhiệm của người dân địa phương trong bảo vệ di tích.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Dân cư là tổng thể những người sinh sống trên lãnh thổ của một quốc gia, bao gồm công dân, người nước ngoài và người không quốc tịch."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lãnh thổ quốc gia là phần không gian bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời và lòng đất thuộc chủ quyền của quốc gia."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Dân cư là tổng thể những người sinh sống trên lãnh thổ của một quốc gia, bao gồm công dân, người nước ngoài và người không quốc tịch. Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân với một quốc gia, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nước và ngược lại.
- Tổng kết ghi nhớ: Dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch.; Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia.; Lãnh thổ quốc gia gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, lòng đất.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Một công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài bị mất hộ chiếu. Người này đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước sở tại để đề nghị cấp lại hộ chiếu và được bảo hộ.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia (Dân cư gồm công dân, người nước ngoài, người không quốc tịch.; Quốc tịch là mối quan hệ pháp lý giữa cá nhân và quốc gia.; Lãnh thổ quốc gia gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, lòng đất.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hỏi: Việc Đại sứ quán bảo hộ công dân thể hiện nội dung nào của công pháp quốc tế?
- Bài 4: Hành vi xả nước thải chưa qua xử lí ra sông là hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, gây hại cho sức khoẻ cộng đồng, phải bị xử lí theo quy định. Công dân có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường, không gây ô nhiễm, tố giác hành vi gây ô nhiễm. Doanh nghiệp có trách nhiệm xử lí chất thải đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra môi trường, tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường, chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả gây ra.
- Bài 5: Ví dụ: tiết kiệm điện, nước; đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng; trồng và chăm sóc cây xanh; phân loại rác, tái chế, hạn chế sử dụng túi ni-lông; tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho người thân, bạn bè.
- Bài 6: Hành vi lấn chiếm đất của di tích là hành vi xâm hại di sản văn hoá, vi phạm pháp luật. Người dân địa phương có trách nhiệm bảo vệ di tích, không lấn chiếm, không xâm hại di tích; tố giác hành vi vi phạm với chính quyền; tham gia giữ gìn, phát huy giá trị di tích.