Phạm vi: Bài 10 (Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình), Bài 11 (Quyền và nghĩa vụ của công dân trong học tập).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nam giới được kết hôn khi đủ bao nhiêu tuổi trở lên? A. Đủ 18 tuổi. B. Đủ 19 tuổi. C. Đủ 20 tuổi. D. Đủ 22 tuổi.
Bài 2. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nữ giới được kết hôn khi đủ bao nhiêu tuổi trở lên? A. Đủ 16 tuổi. B. Đủ 17 tuổi. C. Đủ 18 tuổi. D. Đủ 20 tuổi.
Bài 3. Việc kết hôn phải dựa trên nguyên tắc nào sau đây? A. Tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. B. Do cha mẹ hai bên quyết định. C. Phải có sự đồng ý của dòng họ. D. Nam giới quyết định, nữ giới tuân theo.
Bài 4. Hành vi nào sau đây vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình? A. Vợ chồng cùng nhau chăm sóc con cái. B. Cha mẹ ép con gái 15 tuổi lấy chồng. C. Con cái phụ giúp cha mẹ việc nhà. D. Vợ chồng bình đẳng trong việc quyết định chi tiêu gia đình.
Bài 5. Trong gia đình, vợ chồng có quyền và nghĩa vụ nào sau đây? A. Vợ chồng bình đẳng với nhau, cùng xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững. B. Chỉ chồng mới có quyền quyết định các việc lớn của gia đình. C. Vợ không có quyền tham gia quản lí tài sản chung. D. Chồng không có nghĩa vụ chăm sóc con cái.
Bài 6. Cha mẹ có nghĩa vụ nào sau đây đối với con cái? A. Chỉ nuôi con đến khi con 10 tuổi. B. Yêu thương, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con. C. Ép buộc con theo nghề nghiệp mà cha mẹ chọn. D. Không cần quan tâm đến việc học tập của con.
Bài 7. Con cái có nghĩa vụ nào sau đây đối với cha mẹ? A. Được quyết định mọi việc của gia đình thay cha mẹ. B. Kính trọng, yêu thương, chăm sóc cha mẹ và các thành viên khác trong gia đình. C. Không cần tuân theo sự dạy bảo của cha mẹ. D. Được phép yêu cầu cha mẹ đáp ứng mọi nhu cầu vật chất.
Bài 8. Hành vi tảo hôn là A. kết hôn khi chưa đủ tuổi theo quy định của pháp luật. B. kết hôn khi đã đủ tuổi theo quy định của pháp luật. C. kết hôn tự nguyện giữa hai người đủ tuổi. D. kết hôn có đăng kí tại cơ quan có thẩm quyền.
Bài 9. Quyền học tập của công dân được thể hiện ở việc A. mọi công dân đều có quyền học tập, được tạo điều kiện học tập suốt đời. B. chỉ những người giàu mới có quyền học tập. C. học sinh được miễn mọi kì thi. D. công dân được tự ý cấp bằng tốt nghiệp cho bản thân.
Bài 10. Công dân có nghĩa vụ nào sau đây trong học tập? A. Học tập, rèn luyện để trở thành công dân có ích cho xã hội. B. Chỉ học những môn mình thích, bỏ qua các môn còn lại. C. Được phép sao chép bài của bạn trong giờ kiểm tra. D. Không cần tuân thủ nội quy của nhà trường.
Bài 11. Theo quy định, giáo dục tiểu học ở Việt Nam là A. giáo dục không bắt buộc. B. giáo dục bắt buộc. C. chỉ bắt buộc đối với học sinh ở thành phố. D. chỉ bắt buộc đối với học sinh nam.
Bài 12. Hành vi nào sau đây thể hiện nghĩa vụ của công dân trong học tập? A. Học sinh tích cực tham gia các hoạt động học tập, rèn luyện của nhà trường. B. Học sinh gian lận trong thi cử để đạt điểm cao. C. Học sinh tự ý bỏ học giữa chừng để đi làm thuê. D. Học sinh phá hoại cơ sở vật chất của nhà trường.
Bài 13. Đúng hay sai? "Vợ chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc quyết định các vấn đề chung của gia đình." Giải thích ngắn gọn.
Bài 14. Đúng hay sai? "Cha mẹ có quyền ngăn cản con đi học để bắt con đi làm sớm." Giải thích ngắn gọn.
Bài 15. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình về điều kiện kết hôn và ______ kết hôn."
Bài 16. Nêu hai điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Phần 2: Nâng cao
Bài 17. Tình huống: Anh T 21 tuổi và chị M 19 tuổi tự nguyện yêu nhau và muốn kết hôn. Gia đình anh T phản đối vì cho rằng hai người chưa có việc làm ổn định. Anh T và chị M có đủ điều kiện kết hôn không? Vì sao? Em hãy cho biết ý kiến của em về việc gia đình anh T phản đối.
Bài 18. Tình huống: Bạn Hoa học lớp 12, gia đình khó khăn nên bố mẹ muốn Hoa nghỉ học để đi làm phụ giúp gia đình. Hoa muốn tiếp tục học để thi đại học. Em hãy nhận xét hành vi của bố mẹ Hoa và nêu quyền của Hoa trong học tập.
Bài 19. Tình huống: Hùng 17 tuổi và Mai 16 tuổi yêu nhau, hai em muốn tổ chức đám cưới vì cho rằng "yêu nhau là được cưới". Em hãy cho biết hai em có đủ điều kiện kết hôn không? Vì sao? Nêu hậu quả của việc kết hôn sớm.
Bài 20. Em hãy phân biệt "kết hôn tự nguyện" và "cưỡng ép kết hôn". Vì sao pháp luật cấm cưỡng ép kết hôn?
Bài 21. Tình huống: Trong gia đình bạn An, bố là người quyết định mọi việc, mẹ và các con không được tham gia ý kiến. Em hãy nhận xét cách tổ chức gia đình của bố bạn An và nêu nguyên tắc bình đẳng trong gia đình.
Bài 22. Em hãy nêu ba việc làm cụ thể của học sinh thể hiện việc thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ trong học tập.
Bài 23. Đúng hay sai? "Học sinh có quyền được học tập trong môi trường an toàn, lành mạnh và không bị phân biệt đối xử." Giải thích ngắn gọn.
Bài 24. Tình huống: Một học sinh thường xuyên bỏ tiết, không làm bài tập và gian lận trong thi cử. Em hãy nhận xét hành vi của học sinh đó và nêu hậu quả của việc không thực hiện nghĩa vụ học tập.
Đáp án
Bài 1: C. Bài 2: C. Bài 3: A. Bài 4: B. Bài 5: A. Bài 6: B. Bài 7: B. Bài 8: A. Bài 9: A. Bài 10: A. Bài 11: B. Bài 12: A.
Bài 13: Đúng. Vợ chồng bình đẳng với nhau trong quan hệ hôn nhân và gia đình, cùng nhau quyết định các vấn đề chung.
Bài 14: Sai. Cha mẹ có nghĩa vụ tạo điều kiện cho con được học tập, không được ngăn cản con đi học.
Bài 15: đăng kí.
Bài 16: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên; việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định; không bị mất năng lực hành vi dân sự; không thuộc các trường hợp cấm kết hôn.
Bài 17: Anh T (21 tuổi) và chị M (19 tuổi) đã đủ tuổi kết hôn, việc kết hôn do hai người tự nguyện quyết định. Gia đình có quyền góp ý nhưng không được cưỡng ép, ngăn cản trái pháp luật; hai người nên lắng nghe ý kiến gia đình, chuẩn bị chu đáo về kinh tế, tâm lí trước khi kết hôn.
Bài 18: Hành vi của bố mẹ Hoa là chưa đúng: cha mẹ có nghĩa vụ tạo điều kiện cho con được học tập, không được ngăn cản con đi học. Hoa có quyền được học tập, được tạo điều kiện phát triển; Hoa nên trao đổi, thuyết phục bố mẹ, nhờ thầy cô, chính quyền địa phương hỗ trợ; có thể vừa học vừa làm thêm phù hợp.
Bài 19: Hùng (17 tuổi) và Mai (16 tuổi) chưa đủ điều kiện kết hôn vì nam chưa đủ 20 tuổi, nữ chưa đủ 18 tuổi. Kết hôn sớm gây hại cho sức khỏe, phải bỏ học, thiếu điều kiện kinh tế, dễ dẫn đến mâu thuẫn gia đình và li hôn.
Bài 20: Kết hôn tự nguyện là việc nam, nữ tự mình quyết định việc kết hôn, không bị ép buộc. Cưỡng ép kết hôn là việc dùng vũ lực, đe dọa hoặc các thủ đoạn khác để ép buộc người khác kết hôn trái với ý muốn của họ. Pháp luật cấm cưỡng ép kết hôn vì vi phạm quyền tự do hôn nhân, gây hại cho người bị ép buộc và làm mất ổn định gia đình, xã hội.
Bài 21: Cách tổ chức gia đình của bố bạn An là chưa đúng nguyên tắc bình đẳng trong gia đình: vợ chồng bình đẳng với nhau, con cái cũng được tôn trọng ý kiến phù hợp với lứa tuổi. Mọi thành viên nên cùng bàn bạc, chia sẻ trách nhiệm.
Bài 22: Ví dụ: chăm chỉ học tập, làm bài đầy đủ; tuân thủ nội quy nhà trường, tôn trọng thầy cô, bạn bè; tham gia các hoạt động của trường, lớp; giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ; không gian lận trong thi cử.
Bài 23: Đúng. Mọi công dân có quyền được học tập trong môi trường an toàn, lành mạnh, không bị phân biệt đối xử.
Bài 24: Hành vi của học sinh đó là vi phạm nghĩa vụ học tập. Hậu quả: kết quả học tập sa sút, thiếu kiến thức, kĩ năng, ảnh hưởng đến tương lai; có thể bị kỉ luật theo quy định của nhà trường.