Bài tập — Bài 34: Phát triển bền vững

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 34: Phát triển bền vững? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 34: Phát triển bền vững, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường, gắn bó chặt chẽ với nhau. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 34: Phát triển bền vững, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 34: Phát triển bền vững, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Các nguyên tắc của phát triển bền vững: - Sử dụng hợp lí tài nguyên: khai thác tài nguyên tái tạo không vượt quá khả năng phục hồi, tiết kiệm tài nguyên không tái tạo, ưu tiên năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, thuỷ điện nhỏ. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 34: Phát triển bền vững, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một khu công nghiệp xử lí nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra sông, đồng thời trồng cây xanh quanh nhà máy. Doanh nghiệp vừa phát triển sản xuất, vừa bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng — đó là phát triển bền vững trong thực tiễn.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 34: Phát triển bền vững để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Các hành động hướng tới phát triển bền vững: phân loại rác và tái chế; tiết kiệm điện, nước; sử dụng phương tiện công cộng; trồng cây xanh; tiêu dùng có trách nhiệm, ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường; tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hãy thiết kế một dự án điều tra thực trạng bảo tồn sinh thái tại địa phương em, gồm: mục tiêu, đối tượng điều tra, phương pháp thu thập thông tin, dự kiến kết quả và các đề xuất giải pháp.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân tích mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Vì sao phát triển kinh tế không gắn với bảo vệ môi trường sẽ không bền vững? Cho ví dụ cụ thể.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một loài cá ngoại lai được thả vào hồ tự nhiên và nhanh chóng chiếm ưu thế, làm suy giảm các loài cá bản địa. Hãy phân tích nguyên nhân và đề xuất các biện pháp quản lí, ngăn chặn loài ngoại lai xâm hại.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường, gắn bó chặt chẽ với nhau."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các nguyên tắc của phát triển bền vững: - Sử dụng hợp lí tài nguyên: khai thác tài nguyên tái tạo không vượt quá khả năng phục hồi, tiết kiệm tài nguyên không tái tạo, ưu tiên năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, thuỷ điện nhỏ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường, gắn bó chặt chẽ với nhau.
- Tổng kết ghi nhớ: Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một khu công nghiệp xử lí nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra sông, đồng thời trồng cây xanh quanh nhà máy. Doanh nghiệp vừa phát triển sản xuất, vừa bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng — đó là phát triển bền vững trong thực tiễn.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 34: Phát triển bền vững (Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Các hành động hướng tới phát triển bền vững: phân loại rác và tái chế; tiết kiệm điện, nước; sử dụng phương tiện công cộng; trồng cây xanh; tiêu dùng có trách nhiệm, ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường; tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.
Bài 4: Dự án điều tra: Mục tiêu: đánh giá thực trạng đa dạng sinh vật và mức độ ô nhiễm tại địa phương. Đối tượng: hệ sinh thái tiêu biểu (ao, hồ, rừng, công viên). Phương pháp: quan sát, phỏng vấn người dân, đo chỉ số môi trường, chụp ảnh, thống kê loài. Kết quả dự kiến: danh sách loài, các nguồn gây ô nhiễm. Đề xuất: các biện pháp bảo vệ, phục hồi và tuyên truyền.
Bài 5: Phát triển kinh tế cần tài nguyên và môi trường; nếu khai thác cạn kiệt và gây ô nhiễm, tài nguyên suy giảm, chi phí khắc phục tăng, sức khỏe cộng đồng bị ảnh hưởng, kinh tế không duy trì được lâu dài. Ví dụ: phá rừng lấy gỗ mang lại lợi nhuận ngắn hạn nhưng gây lũ lụt, mất đất, thiệt hại lớn hơn nhiều lần về lâu dài.
Bài 6: Nguyên nhân: cá ngoại lai cạnh tranh thức ăn, nơi ở với cá bản địa; không có thiên địch; sinh sản nhanh. Biện pháp: cấm thả loài ngoại lai; tuyên truyền cho người dân; đánh bắt, loại bỏ cá ngoại lai; giám sát định kì; khôi phục quần thể cá bản địa.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Một khu công nghiệp xử lí nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra sông, đồng thời trồng cây xanh quanh nhà máy. Doanh nghiệp vừa phát triển sản xuất, vừa bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng — đó là phát triển bền vững trong thực tiễn.

Các hành động hướng tới phát triển bền vững: phân loại rác và tái chế; tiết kiệm điện, nước; sử dụng phương tiện công cộng; trồng cây xanh; tiêu dùng có trách nhiệm, ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường; tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường, gắn bó chặt chẽ với nhau."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các nguyên tắc của phát triển bền vững: - Sử dụng hợp lí tài nguyên: khai thác tài nguyên tái tạo không vượt quá khả năng phục hồi, tiết kiệm tài nguyên không tái tạo, ưu tiên năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, thuỷ điện nhỏ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường, gắn bó chặt chẽ với nhau.
Tổng kết ghi nhớ: Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một khu công nghiệp xử lí nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra sông, đồng thời trồng cây xanh quanh nhà máy. Doanh nghiệp vừa phát triển sản xuất, vừa bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng — đó là phát triển bền vững trong thực tiễn.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 34: Phát triển bền vững (Phát triển bền vững cân bằng ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác đều góp phần vào phát triển bền vững.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Các hành động hướng tới phát triển bền vững: phân loại rác và tái chế; tiết kiệm điện, nước; sử dụng phương tiện công cộng; trồng cây xanh; tiêu dùng có trách nhiệm, ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường; tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương.

Bài 4: Dự án điều tra: Mục tiêu: đánh giá thực trạng đa dạng sinh vật và mức độ ô nhiễm tại địa phương. Đối tượng: hệ sinh thái tiêu biểu (ao, hồ, rừng, công viên). Phương pháp: quan sát, phỏng vấn người dân, đo chỉ số môi trường, chụp ảnh, thống kê loài. Kết quả dự kiến: danh sách loài, các nguồn gây ô nhiễm. Đề xuất: các biện pháp bảo vệ, phục hồi và tuyên truyền.

Bài 5: Phát triển kinh tế cần tài nguyên và môi trường; nếu khai thác cạn kiệt và gây ô nhiễm, tài nguyên suy giảm, chi phí khắc phục tăng, sức khỏe cộng đồng bị ảnh hưởng, kinh tế không duy trì được lâu dài. Ví dụ: phá rừng lấy gỗ mang lại lợi nhuận ngắn hạn nhưng gây lũ lụt, mất đất, thiệt hại lớn hơn nhiều lần về lâu dài.

Bài 6: Nguyên nhân: cá ngoại lai cạnh tranh thức ăn, nơi ở với cá bản địa; không có thiên địch; sinh sản nhanh. Biện pháp: cấm thả loài ngoại lai; tuyên truyền cho người dân; đánh bắt, loại bỏ cá ngoại lai; giám sát định kì; khôi phục quần thể cá bản địa.