- Phạm vi: Chủ đề Con người và sức khỏe — Cơ quan tiêu hóa; Chăm sóc và bảo vệ cơ quan tiêu hóa; Cơ quan tuần hoàn; Chăm sóc và bảo vệ cơ quan tuần hoàn; Cơ quan thần kinh; Chăm sóc và bảo vệ cơ quan thần kinh; Thu thập thông tin về các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe.
- Tổng số: 26 bài tập (18 cơ bản + 8 nâng cao).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên 4 bộ phận của cơ quan tiêu hóa.
Bài 2. Dạ dày có vai trò gì?
Bài 3. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Ăn ______, uống ______ giúp tránh ngộ độc thực phẩm."
Bài 4. Kể tên 2 việc tốt cho cơ quan tiêu hóa.
Bài 5. Kể tên 2 việc có hại cho cơ quan tiêu hóa.
Bài 6. Cơ quan tuần hoàn gồm những bộ phận nào?
Bài 7. Tim có vai trò gì?
Bài 8. Kể tên 2 việc tốt cho cơ quan tuần hoàn.
Bài 9. Kể tên 2 việc có hại cho cơ quan tuần hoàn.
Bài 10. Cơ quan thần kinh gồm những bộ phận chính nào?
Bài 11. Não có vai trò gì?
Bài 12. Đúng hay sai? "Ngủ đủ giấc giúp bảo vệ cơ quan thần kinh." Giải thích ngắn gọn.
Bài 13. Kể tên 2 việc tốt cho cơ quan thần kinh.
Bài 14. Kể tên 2 việc có hại cho cơ quan thần kinh.
Bài 15. Kể tên 2 chất có hại cho sức khỏe.
Bài 16. Vì sao chúng ta không nên hít khói thuốc lá?
Bài 17. Nêu 1 hoạt động có hại cho sức khỏe và giải thích vì sao nó có hại.
Bài 18. Em hãy nối mỗi cơ quan với vai trò của nó:
| Cơ quan | Vai trò |
|---|---|
| 1. Não | a. Bơm máu đi khắp cơ thể |
| 2. Tim | b. Điều khiển mọi hoạt động của cơ thể |
| 3. Dạ dày | c. Co bóp, tiêu hóa thức ăn |
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Bạn Linh thường thức khuya chơi điện tử và hay ăn đồ ăn nhanh. Em hãy nêu 2 tác hại của thói quen này đối với cơ quan thần kinh và cơ quan tiêu hóa, đồng thời khuyên bạn nên thay đổi như thế nào.
Bài 20. Vì sao chúng ta cần ngủ đủ giấc? Nêu 2 lí do liên quan đến cơ quan thần kinh.
Bài 21. Em hãy so sánh vai trò của tim và não: mỗi cơ quan đảm nhận nhiệm vụ chính gì? Nếu một trong hai cơ quan ngừng hoạt động thì điều gì sẽ xảy ra?
Bài 22. Tình huống: Bạn Nam bị ngã đau ở sân trường, bạn ấy khóc và không đứng dậy được. Em hãy nêu 3 việc em nên làm để giúp bạn.
Bài 23. Em hãy tìm hiểu và kể tên 3 chất hoặc hoạt động có hại cho sức khỏe mà em biết, đồng thời nêu 1 tác hại của mỗi chất/hoạt động đó.
Bài 24. Vì sao chúng ta không nên sử dụng các chất gây nghiện? Nêu 2 lí do.
Bài 25. Em hãy lập bảng "Nên làm / Không nên làm" để bảo vệ cơ quan thần kinh, mỗi cột ít nhất 3 việc.
Bài 26. Tình huống: Trong lớp có bạn rủ em thử hút thuốc lá điện tử vì "trông rất ngầu". Em sẽ làm gì? Em hãy viết đoạn văn ngắn (3–4 câu) nêu cách ứng xử của em.
Đáp án
Bài 1. Miệng, thực quản, dạ dày, ruột.
Bài 2. Dạ dày co bóp, nghiền nhỏ và tiêu hóa thức ăn.
Bài 3. Ăn chín, uống sôi.
Bài 4. Ví dụ: ăn chậm, nhai kĩ; ăn đúng giờ; ăn chín, uống sôi; rửa tay trước khi ăn. (Nêu được 2 việc.)
Bài 5. Ví dụ: ăn thức ăn ôi thiu; ăn quà vặt không rõ nguồn gốc; ăn quá nhanh; vừa ăn vừa chạy nhảy. (Nêu được 2 việc.)
Bài 6. Tim và mạch máu.
Bài 7. Tim bơm máu đi khắp cơ thể.
Bài 8. Ví dụ: vận động vừa sức mỗi ngày; ăn uống lành mạnh; ngủ đủ giấc; tránh xa khói thuốc lá. (Nêu được 2 việc.)
Bài 9. Ví dụ: ngồi một chỗ cả ngày; ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên rán; thức khuya; hít khói thuốc lá. (Nêu được 2 việc.)
Bài 10. Não, tủy sống và các dây thần kinh.
Bài 11. Não điều khiển mọi hoạt động của cơ thể, giúp chúng ta suy nghĩ, ghi nhớ và học tập.
Bài 12. Đúng. Vì khi ngủ, não và các cơ quan được nghỉ ngơi, phục hồi sau một ngày hoạt động.
Bài 13. Ví dụ: ngủ đủ giấc; học tập, vui chơi điều độ; vận động ngoài trời; giữ tinh thần vui vẻ. (Nêu được 2 việc.)
Bài 14. Ví dụ: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; nghe nhạc quá to; học tập quá sức không nghỉ ngơi. (Nêu được 2 việc.)
Bài 15. Ví dụ: thuốc lá, rượu, bia, các chất gây nghiện. (Nêu được 2 chất.)
Bài 16. Vì khói thuốc lá chứa nhiều chất độc, gây hại cho phổi, tim và cơ quan thần kinh.
Bài 17. Ví dụ: chơi điện tử suốt ngày — hại mắt, hại thần kinh, cơ thể mệt mỏi, ít vận động. (Nêu được 1 hoạt động + giải thích.)
Bài 18. 1 – b; 2 – a; 3 – c.
Bài 19. Tác hại: thức khuya, chơi điện tử nhiều làm não mệt mỏi, hại mắt, hại thần kinh; ăn đồ ăn nhanh nhiều gây hại cho cơ quan tiêu hóa, dễ béo phì. Lời khuyên: ngủ sớm, ngủ đủ giấc; hạn chế chơi điện tử; ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ ăn nhanh; vận động mỗi ngày.
Bài 20. Ngủ đủ giấc giúp não được nghỉ ngơi, phục hồi; giúp chúng ta tỉnh táo, ghi nhớ và học tập tốt hơn.
Bài 21. Tim bơm máu đi nuôi cơ thể; não điều khiển mọi hoạt động của cơ thể. Nếu tim ngừng hoạt động, máu không được vận chuyển, cơ thể sẽ chết; nếu não ngừng hoạt động, cơ thể không còn được điều khiển, không suy nghĩ và vận động được.
Bài 22. Ví dụ: giữ bình tĩnh, an ủi bạn; báo cho thầy cô hoặc người lớn; không di chuyển bạn nếu nghi ngờ bị thương nặng; giúp bạn đến phòng y tế.
Bài 23. Ví dụ: thuốc lá — hại phổi và thần kinh; rượu, bia — hại gan và thần kinh; chơi điện tử quá nhiều — hại mắt, hại thần kinh. (Nêu được 3 chất/hoạt động + tác hại.)
Bài 24. Vì các chất gây nghiện gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe và làm con người lệ thuộc, không bỏ được; đồng thời vi phạm pháp luật.
Bài 25. Nên làm: ngủ đủ giấc; học tập vừa sức, nghỉ ngơi hợp lí; vận động ngoài trời; không nghe nhạc quá to. Không nên làm: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; học liên tục không nghỉ; nghe nhạc quá to. (Mỗi cột ít nhất 3 việc.)
Bài 26. Em sẽ từ chối thẳng thắn, không thử; nói với bạn rằng hút thuốc lá điện tử rất có hại cho sức khỏe; nếu bạn ép buộc, em sẽ báo cho thầy cô hoặc người lớn. (Viết được đoạn văn thể hiện sự từ chối dứt khoát và cách xử lí đúng.)