- Phạm vi: Toàn bộ Học kì 2 — Chủ đề Con người và sức khỏe (cơ quan tiêu hóa; cơ quan tuần hoàn; cơ quan thần kinh; các chất và hoạt động có hại cho sức khỏe) + Chủ đề Trái đất và bầu trời (xác định các phương trong không gian; Trái đất và các đới khí hậu; bề mặt trái đất; Mặt trời, Trái đất, Mặt trăng).
- Tổng số: 28 bài tập (18 cơ bản + 10 nâng cao).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên 4 bộ phận của cơ quan tiêu hóa.
Bài 2. Dạ dày có vai trò gì?
Bài 3. Tim có vai trò gì? Máu có vai trò gì?
Bài 4. Não có vai trò gì?
Bài 5. Kể tên 2 việc tốt cho cơ quan tiêu hóa và 2 việc tốt cho cơ quan tuần hoàn.
Bài 6. Kể tên 2 việc có hại cho cơ quan thần kinh.
Bài 7. Kể tên 2 chất có hại cho sức khỏe.
Bài 8. Nêu 4 phương chính.
Bài 9. Mặt Trời mọc ở phương nào? Lặn ở phương nào?
Bài 10. Khi quay mặt về hướng Đông, sau lưng em là phương nào? Tay phải và tay trái chỉ phương nào?
Bài 11. Kể tên 3 đới khí hậu trên Trái Đất.
Bài 12. Việt Nam nằm ở đới khí hậu nào?
Bài 13. Bề mặt Trái Đất gồm những dạng địa hình nào? (Kể tên ít nhất 4 dạng.)
Bài 14. Trái Đất quay quanh thiên thể nào? Mặt Trăng quay quanh thiên thể nào?
Bài 15. Mặt Trăng có tự phát sáng không? Vì sao chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng sáng vào ban đêm?
Bài 16. Đúng hay sai? "Ăn chín, uống sôi giúp tránh ngộ độc thực phẩm." Giải thích ngắn gọn.
Bài 17. Đúng hay sai? "Đới lạnh nằm ở vùng xích đạo." Giải thích ngắn gọn.
Bài 18. Em hãy nối mỗi cơ quan với vai trò của nó:
| Cơ quan | Vai trò |
|---|---|
| 1. Não | a. Bơm máu đi khắp cơ thể |
| 2. Tim | b. Điều khiển mọi hoạt động của cơ thể |
| 3. Dạ dày | c. Co bóp, tiêu hóa thức ăn |
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Bạn An thường ăn rất nhanh, hay ăn quà vặt không rõ nguồn gốc và thức khuya chơi điện tử. Em hãy nêu 3 tác hại của các thói quen này đối với cơ thể bạn An và khuyên bạn nên thay đổi như thế nào.
Bài 20. Em hãy so sánh vai trò của tim và não: mỗi cơ quan đảm nhận nhiệm vụ chính gì? Nếu một trong hai cơ quan ngừng hoạt động thì điều gì sẽ xảy ra?
Bài 21. Tình huống: Em đang đứng ở sân trường lúc chiều tối, Mặt Trời ở phía trước mặt em. Em hãy cho biết: em đang quay mặt về phương nào? Sau lưng em là phương nào? Tay phải và tay trái của em chỉ phương nào?
Bài 22. Em hãy so sánh đới nóng và đới lạnh: mỗi đới nằm ở đâu trên Trái Đất và có đặc điểm khí hậu như thế nào?
Bài 23. Việt Nam nằm ở đới nóng. Em hãy nêu 2 đặc điểm khí hậu của Việt Nam phù hợp với đới nóng.
Bài 24. Tình huống: Một bạn trong lớp rủ em thử hút thuốc lá điện tử vì "trông rất ngầu". Em sẽ làm gì? Viết đoạn văn ngắn (3–4 câu) nêu cách ứng xử của em.
Bài 25. Em hãy lập bảng "Nên làm / Không nên làm" để bảo vệ sức khỏe nói chung, mỗi cột ít nhất 4 việc.
Bài 26. Em hãy kể tên 3 chất hoặc hoạt động có hại cho sức khỏe và nêu 1 tác hại của mỗi chất/hoạt động đó.
Bài 27. Vì sao chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng có lúc tròn, có lúc khuyết? Em hãy giải thích bằng hiểu biết của mình về Mặt Trăng và ánh sáng Mặt Trời.
Bài 28. Em hãy nêu 2 việc con người có thể làm để bảo vệ bề mặt Trái Đất (đất, nước, không khí) và giải thích ngắn gọn vì sao mỗi việc đó lại cần thiết.
Đáp án
Bài 1. Miệng, thực quản, dạ dày, ruột.
Bài 2. Dạ dày co bóp, nghiền nhỏ và tiêu hóa thức ăn.
Bài 3. Tim bơm máu đi khắp cơ thể. Máu vận chuyển chất dinh dưỡng và khí oxygen đi nuôi cơ thể.
Bài 4. Não điều khiển mọi hoạt động của cơ thể, giúp chúng ta suy nghĩ, ghi nhớ và học tập.
Bài 5. Tốt cho cơ quan tiêu hóa: ăn chậm, nhai kĩ; ăn chín, uống sôi; rửa tay trước khi ăn; ăn đúng giờ. Tốt cho cơ quan tuần hoàn: vận động vừa sức; ăn uống lành mạnh; ngủ đủ giấc; tránh xa khói thuốc lá. (Mỗi nhóm nêu được 2 việc.)
Bài 6. Ví dụ: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; nghe nhạc quá to; học tập quá sức không nghỉ ngơi. (Nêu được 2 việc.)
Bài 7. Ví dụ: thuốc lá, rượu, bia, các chất gây nghiện. (Nêu được 2 chất.)
Bài 8. Đông, Tây, Nam, Bắc.
Bài 9. Mặt Trời mọc ở phương Đông, lặn ở phương Tây.
Bài 10. Sau lưng là phương Tây; tay phải chỉ phương Nam; tay trái chỉ phương Bắc.
Bài 11. Đới nóng, đới ôn hòa, đới lạnh.
Bài 12. Đới nóng (nhiệt đới).
Bài 13. Ví dụ: đồng bằng, đồi núi, cao nguyên, sông, hồ, biển, đại dương. (Kể được ít nhất 4 dạng.)
Bài 14. Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Mặt Trăng quay quanh Trái Đất.
Bài 15. Mặt Trăng không tự phát sáng. Chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng sáng vì Mặt Trăng nhận ánh sáng từ Mặt Trời và phản chiếu lại.
Bài 16. Đúng. Vì nấu chín và đun sôi giúp tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh trong thức ăn và nước uống.
Bài 17. Sai. Vì đới lạnh nằm gần hai cực của Trái Đất, còn vùng xích đạo thuộc đới nóng.
Bài 18. 1 – b; 2 – a; 3 – c.
Bài 19. Tác hại: ăn nhanh, ăn quà vặt không rõ nguồn gốc gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm; thức khuya, chơi điện tử nhiều làm não mệt mỏi, hại mắt, hại thần kinh. Lời khuyên: ăn chậm, nhai kĩ, không ăn quà vặt không rõ nguồn gốc; ngủ sớm, ngủ đủ giấc; hạn chế chơi điện tử; vận động mỗi ngày.
Bài 20. Tim bơm máu đi nuôi cơ thể; não điều khiển mọi hoạt động của cơ thể. Nếu tim ngừng hoạt động, máu không được vận chuyển, cơ thể sẽ chết; nếu não ngừng hoạt động, cơ thể không còn được điều khiển, không suy nghĩ và vận động được.
Bài 21. Em đang quay mặt về phương Tây (vì buổi chiều Mặt Trời lặn ở phương Tây). Sau lưng là phương Đông; tay phải chỉ phương Bắc; tay trái chỉ phương Nam.
Bài 22. Đới nóng nằm ở vùng xích đạo, nóng quanh năm. Đới lạnh nằm gần hai cực của Trái Đất, lạnh giá quanh năm.
Bài 23. Ví dụ: nắng nhiều, nóng ẩm quanh năm; có mùa mưa và mùa khô rõ rệt; nhiệt độ trung bình cao. (Nêu được 2 đặc điểm.)
Bài 24. Em sẽ từ chối thẳng thắn, không thử; nói với bạn rằng hút thuốc lá điện tử rất có hại cho sức khỏe; nếu bạn ép buộc, em sẽ báo cho thầy cô hoặc người lớn. (Viết được đoạn văn thể hiện sự từ chối dứt khoát và cách xử lí đúng.)
Bài 25. Nên làm: ăn chín, uống sôi; vận động mỗi ngày; ngủ đủ giấc; rửa tay trước khi ăn; ăn nhiều rau xanh. Không nên làm: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; ăn quà vặt không rõ nguồn gốc; hít khói thuốc lá; ăn thức ăn ôi thiu. (Mỗi cột ít nhất 4 việc.)
Bài 26. Ví dụ: thuốc lá — hại phổi và thần kinh; rượu, bia — hại gan và thần kinh; chơi điện tử quá nhiều — hại mắt, hại thần kinh. (Nêu được 3 chất/hoạt động + tác hại.)
Bài 27. Vì Mặt Trăng quay quanh Trái Đất và nhận ánh sáng từ Mặt Trời; tùy vị trí của Mặt Trăng so với Trái Đất và Mặt Trời mà chúng ta nhìn thấy phần được chiếu sáng của Mặt Trăng nhiều hay ít, nên có lúc thấy tròn, lúc thấy khuyết. (Diễn đạt theo hiểu biết của học sinh, ý chính đúng.)
Bài 28. Ví dụ: không xả rác bừa bãi — giữ đất và nước sạch; trồng cây xanh — giúp không khí trong lành, chống xói mòn đất; tiết kiệm nước — bảo vệ nguồn nước. (Nêu được 2 việc + giải thích.)