Bài 19: Giây, thế kỉ

1. Kiến thức trọng tâm

Giây là đơn vị đo thời gian nhỏ hơn phút, dùng để đo các khoảng thời gian ngắn như thời gian chạy $100$ m hay thời gian một nhịp tim.

Thế kỉ là đơn vị đo thời gian dài, bằng $100$ năm, dùng để nói về các sự kiện lịch sử. Ví dụ: thế kỉ XXI bắt đầu từ năm $2001$ đến năm $2100$.

Mối quan hệ giữa các đơn vị đo thời gian:

• $1$ phút $= 60$ giây
• $1$ giờ $= 60$ phút $= 3,600$ giây
• $1$ ngày $= 24$ giờ
• $1$ thế kỉ $= 100$ năm

Để xác định một năm thuộc thế kỉ nào, ta lấy hai chữ số đầu của năm cộng thêm $1$ (với các năm có $4$ chữ số không kết thúc bằng $00$). Ví dụ: năm $1945$ thuộc thế kỉ XX vì $19 + 1 = 20$. Năm $2000$ thuộc thế kỉ XX, năm $2001$ thuộc thế kỉ XXI.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Đổi: $3$ phút $= ...$ giây; $180$ giây $= ...$ phút.

Lời giải: $3$ phút $= 3 \times 60 = 180$ giây. $180$ giây $= 180 : 60 = 3$ phút.

Ví dụ 2. Năm $938$ thuộc thế kỉ nào?

Lời giải: Năm $938$ có ba chữ số, từ năm $901$ đến năm $1000$ là thế kỉ X. Vậy năm $938$ thuộc thế kỉ X.

Ví dụ 3. Một trận bóng đá kéo dài $90$ phút. Hỏi trận đấu kéo dài bao nhiêu giây?

Lời giải: $90$ phút $= 90 \times 60 = 5,400$ giây.

3. Ghi nhớ

• $1$ phút $= 60$ giây; $1$ giờ $= 60$ phút; $1$ thế kỉ $= 100$ năm.
• Năm $1901$–$2000$ là thế kỉ XX; năm $2001$–$2100$ là thế kỉ XXI.
• Đổi phút sang giây: nhân với $60$; đổi giây sang phút: chia cho $60$.