Bài 26: Luyện tập chung

1. Kiến thức trọng tâm

Bài này ôn lại phép cộng, phép trừ các số có nhiều chữ số, tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng, và dạng toán tìm hai số biết tổng và hiệu của hai số đó.

Khi cộng, trừ các số có nhiều chữ số, em đặt tính thẳng cột theo từng hàng và tính từ phải sang trái, nhớ quy tắc nhớ $1$ khi cộng và mượn $1$ khi trừ.

Khi tính giá trị biểu thức có nhiều số hạng, em vận dụng tính chất giao hoán $a + b = b + a$ và tính chất kết hợp $(a + b) + c = a + (b + c)$ để nhóm các số hạng thành tổng tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn cho dễ tính.

Với bài toán tìm hai số biết tổng và hiệu: Số bé $= (\text{Tổng} - \text{Hiệu}) : 2$; Số lớn $= (\text{Tổng} + \text{Hiệu}) : 2$. Sau khi tìm ra đáp số, em thử lại bằng cách cộng và trừ hai số vừa tìm được.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính bằng cách thuận tiện: $1,150 + 2,480 + 850$.

Lời giải: $1,150 + 850 + 2,480 = 2,000 + 2,480 = 4,480$.

Ví dụ 2: Tính $642,318 - 215,640$.

Lời giải: Đặt tính thẳng cột, trừ từ phải sang trái: $642,318 - 215,640 = 426,678$.

Ví dụ 3: Hai thùng dầu chứa tất cả $180$ lít. Thùng thứ nhất chứa nhiều hơn thùng thứ hai $40$ lít. Hỏi mỗi thùng chứa bao nhiêu lít dầu?

Lời giải: Thùng thứ hai: $(180 - 40) : 2 = 70$ (lít). Thùng thứ nhất: $180 - 70 = 110$ (lít). Đáp số: Thùng thứ nhất $110$ lít; thùng thứ hai $70$ lít.

3. Ghi nhớ

• Cộng, trừ số có nhiều chữ số: đặt tính thẳng cột, tính từ phải sang trái.
• Tính nhanh: nhóm các số hạng thành tổng tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn.
• Tìm hai số biết tổng và hiệu: dùng công thức số bé, số lớn rồi thử lại.
• Bài toán có lời văn: đọc kĩ đề, viết đủ lời giải, phép tính và đáp số.