Bài 28: Thực hành và trải nghiệm vẽ hai đường thẳng vuông góc

1. Kiến thức trọng tâm

Để vẽ hai đường thẳng vuông góc, em dùng ê ke và thước thẳng. Cách vẽ đường thẳng đi qua một điểm và vuông góc với một đường thẳng cho trước gồm các bước:

Bước 1: Đặt ê ke sao cho một cạnh góc vuông của ê ke trùng với đường thẳng đã cho.

Bước 2: Trượt ê ke dọc theo đường thẳng đã cho đến khi cạnh góc vuông còn lại của ê ke đi qua điểm đã cho.

Bước 3: Dùng thước kẻ đường thẳng dọc theo cạnh góc vuông đó. Đường thẳng vừa vẽ vuông góc với đường thẳng đã cho và đi qua điểm đã cho.

Khi vẽ, em cần giữ ê ke chắc tay, kẻ đường thẳng liền mạch và kiểm tra lại bằng ê ke sau khi vẽ xong. Nếu điểm đã cho nằm trên đường thẳng cho trước, em cũng làm tương tự: đặt ê ke trùng với đường thẳng, trượt đến khi cạnh còn lại đi qua điểm đó rồi kẻ.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng đi qua điểm $M$ và vuông góc với đường thẳng $AB$.

Lời giải: Đặt một cạnh góc vuông của ê ke trùng với $AB$, trượt ê ke đến khi cạnh góc vuông còn lại đi qua $M$, kẻ đường thẳng qua $M$ dọc theo cạnh đó. Đường thẳng vừa kẻ vuông góc với $AB$.

Ví dụ 2: Vẽ đường thẳng đi qua điểm $N$ nằm trên đường thẳng $CD$ và vuông góc với $CD$.

Lời giải: Đặt ê ke trùng với $CD$, trượt đến khi cạnh góc vuông còn lại đi qua $N$, kẻ đường thẳng qua $N$. Đường thẳng này vuông góc với $CD$ tại $N$.

Ví dụ 3: Vẽ hình chữ nhật $ABCD$ có $AB = 5$ cm, $BC = 3$ cm.

Lời giải: Vẽ đoạn $AB = 5$ cm. Tại $A$ và $B$, vẽ hai đường thẳng vuông góc với $AB$. Trên đó lấy $AD = 3$ cm, $BC = 3$ cm rồi nối $D$ với $C$.

3. Ghi nhớ

• Dụng cụ: ê ke và thước thẳng.
• Đặt ê ke trùng với đường thẳng đã cho, trượt đến điểm cần vẽ rồi kẻ.
• Vẽ xong nhớ kiểm tra lại bằng ê ke.
• Giữ ê ke chắc tay để đường vẽ không bị lệch.