Bài 44: Chia cho số có hai chữ số

1. Kiến thức trọng tâm

Chia cho số có hai chữ số là phép chia mà số chia có hai chữ số. Em thực hiện phép chia theo từng bước, từ trái sang phải. Ví dụ với phép tính $672 : 21$:

• Bước 1: Lấy 67 chia cho 21 được 3, viết 3 vào thương. Nhân ngược: $3 \times 21 = 63$. Trừ: $67 - 63 = 4$.
• Bước 2: Hạ 2 xuống, được 42. Lấy 42 chia cho 21 được 2, viết 2 vào thương. Nhân ngược: $2 \times 21 = 42$. Trừ: $42 - 42 = 0$.

Vậy $672 : 21 = 32$. Để kiểm tra, em nhân thương với số chia: $32 \times 21 = 672$, đúng với số bị chia.

Phép chia có thể có dư. Ví dụ $700 : 24 = 29$ dư 4, vì $29 \times 24 = 696$ và $700 - 696 = 4$. Số dư luôn phải nhỏ hơn số chia.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Đặt tính rồi tính: $945 : 35$.

Lời giải: 94 chia cho 35 được 2, $2 \times 35 = 70$, $94 - 70 = 24$. Hạ 5 xuống được 245. 245 chia cho 35 được 7, $7 \times 35 = 245$, trừ hết. Vậy $945 : 35 = 27$.

Ví dụ 2. Một kho có 1 150 kg gạo, đóng vào các bao, mỗi bao 25 kg. Hỏi đóng được bao nhiêu bao?

Lời giải: Số bao gạo là $1150 : 25 = 46$ (bao). Đáp số: 46 bao.

Ví dụ 3. Tính $800 : 32$.

Lời giải: 80 chia cho 32 được 2, $2 \times 32 = 64$, $80 - 64 = 16$. Hạ 0 xuống được 160. 160 chia cho 32 được 5, $5 \times 32 = 160$, trừ hết. Vậy $800 : 32 = 25$.

3. Ghi nhớ

• Chia từ trái sang phải, từng bước: chia, nhân ngược, trừ, hạ chữ số tiếp theo.
• Số dư luôn nhỏ hơn số chia.
• Kiểm tra bằng phép nhân: $thương \times số\ chia + số\ dư = số\ bị\ chia$.
• Ước lượng thương bằng cách làm tròn số chia để thử nhanh.