Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Cơ thể người bắt đầu từ hợp tử do tinh trùng của bố kết hợp với trứng của mẹ (thụ tinh).
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Hợp tử phân chia thành phôi, phôi lớn lên thành thai nhi trong bụng mẹ khoảng chín tháng mười ngày rồi chào đời. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Mỗi người chúng ta đều bắt đầu từ một tế bào rất nhỏ gọi là hợp tử. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thụ tinh diễn ra bên trong cơ thể mẹ. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Em hãy xem lại những bức ảnh của mình từ lúc mới sinh đến nay và sắp xếp theo trình tự thời gian. Quan sát sự thay đổi: lúc mới sinh em nặng bao nhiêu, khi nào em biết lẫy, biết bò, biết đi, biết nói, khi nào em mọc răng, khi nào em đi học.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Tất cả các hệ cơ quan cùng làm việc giúp cơ thể sống, lớn lên và khỏe mạnh.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vi khuẩn là gì? Vi khuẩn sống ở những nơi nào?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Kể tên 2 thực phẩm được chế biến nhờ vi khuẩn có ích.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên 2 bệnh do vi khuẩn gây ra ở người và nêu 2 cách phòng tránh.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Cơ thể người bắt đầu từ hợp tử do tinh trùng của bố kết hợp với trứng của mẹ (thụ tinh)."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Hợp tử phân chia thành phôi, phôi lớn lên thành thai nhi trong bụng mẹ khoảng chín tháng mười ngày rồi chào đời."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Mỗi người chúng ta đều bắt đầu từ một tế bào rất nhỏ gọi là hợp tử."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thụ tinh diễn ra bên trong cơ thể mẹ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Mỗi người chúng ta đều bắt đầu từ một tế bào rất nhỏ gọi là hợp tử. Hợp tử được tạo thành khi tinh trùng của bố kết hợp với trứng của mẹ, hiện tượng đó gọi là thụ tinh.
- Tổng kết ghi nhớ: Cơ thể người bắt đầu từ hợp tử do tinh trùng của bố kết hợp với trứng của mẹ (thụ tinh).; Hợp tử phân chia thành phôi, phôi lớn lên thành thai nhi trong bụng mẹ khoảng chín tháng mười ngày rồi chào đời.; Cơ thể người gồm nhiều tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan cùng phối hợp hoạt động.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Em hãy xem lại những bức ảnh của mình từ lúc mới sinh đến nay và sắp xếp theo trình tự thời gian. Quan sát sự thay đổi: lúc mới sinh em nặng bao nhiêu, khi nào em biết lẫy, biết bò, biết đi, biết nói, khi nào em mọc răng, khi nào em đi học.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 22: Sự hình thành cơ thể người (Cơ thể người bắt đầu từ hợp tử do tinh trùng của bố kết hợp với trứng của mẹ (thụ tinh).; Hợp tử phân chia thành phôi, phôi lớn lên thành thai nhi trong bụng mẹ khoảng chín tháng mười ngày rồi chào đời.; Cơ thể người gồm nhiều tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan cùng phối hợp hoạt động.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Tất cả các hệ cơ quan cùng làm việc giúp cơ thể sống, lớn lên và khỏe mạnh.
- Bài 4: Vi khuẩn là sinh vật rất nhỏ, chỉ quan sát được bằng kính hiển vi. Vi khuẩn sống ở khắp nơi: đất, nước, không khí, cơ thể sinh vật, thức ăn…
- Bài 5: Sữa chua, dưa muối, nem chua… (Nêu đúng 2.)
- Bài 6: Bệnh: tả, thương hàn, tiêu chảy nhiễm khuẩn… (Nêu đúng 2.) Cách phòng tránh: ăn chín, uống sôi; rửa tay sạch; giữ vệ sinh ăn uống, nhà cửa; tiêm phòng khi có vaccine… (Nêu đúng 2.)