Bài 21: Phép nhân số thập phân

1. Kiến thức trọng tâm

Phép nhân số thập phân thực hiện giống như phép nhân các số tự nhiên, nhưng cần chú ý vị trí của dấu phẩy trong kết quả. Muốn nhân một số thập phân với một số tự nhiên, ta đặt tính và nhân như nhân hai số tự nhiên, rồi đếm xem ở thừa số thập phân có bao nhiêu chữ số ở phần thập phân thì dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số, kể từ phải sang trái.

Muốn nhân hai số thập phân với nhau, ta cũng nhân như nhân hai số tự nhiên, rồi đếm tổng số chữ số ở phần thập phân của cả hai thừa số để tách dấu phẩy ở tích. Nếu tích còn thiếu chữ số thì thêm chữ số $0$ vào bên trái cho đủ rồi mới đặt dấu phẩy. Khi nhân số thập phân với $10$, $100$, $1000$, ... ta chỉ cần chuyển dấu phẩy sang phải một, hai, ba, ... chữ số.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $3,25 \times 4$.

Đặt tính: $325 \times 4 = 1300$. Thừa số $3,25$ có hai chữ số ở phần thập phân nên tách hai chữ số ở tích: $3,25 \times 4 = 13,00 = 13$.

Ví dụ 2: Tính $2,4 \times 1,5$.

Ta có $24 \times 15 = 360$. Cả hai thừa số có tổng cộng hai chữ số ở phần thập phân nên $2,4 \times 1,5 = 3,60 = 3,6$.

Ví dụ 3: Một quyển vở giá $12,500$ đồng. Hỏi mua $2,5$ chục quyển vở hết bao nhiêu tiền? Đổi $2,5$ chục $= 25$ quyển. Số tiền là $12,500 \times 25 = 312,500$ (đồng).

3. Ghi nhớ

• Nhân số thập phân như nhân số tự nhiên, rồi tách dấu phẩy theo tổng số chữ số ở phần thập phân của các thừa số.
• Tích thiếu chữ số thì thêm chữ số $0$ vào bên trái rồi mới đặt dấu phẩy.
• Nhân với $10$, $100$, $1000$, ... thì chuyển dấu phẩy sang phải một, hai, ba, ... chữ số.