Bài 32: Ôn tập một số hình phẳng

1. Kiến thức trọng tâm

Hình phẳng là hình chỉ có chiều dài và chiều rộng, nằm trên một mặt phẳng. Các hình phẳng quen thuộc ở lớp 5 gồm hình tam giác, hình thang, hình tròn, hình bình hành và hình thoi.

Hình tam giác có ba cạnh và ba góc; tam giác vuông có một góc vuông, tam giác đều có ba cạnh bằng nhau. Hình thang có một cặp cạnh đối song song, gọi là hai đáy; khoảng cách giữa hai đáy là chiều cao. Hình tròn có tâm, bán kính và đường kính; đường kính dài gấp đôi bán kính. Hình bình hành có hai cặp cạnh đối song song và bằng nhau. Hình thoi có bốn cạnh bằng nhau và hai đường chéo vuông góc với nhau.

Để nhận biết các hình, ta quan sát số cạnh, độ dài các cạnh, các góc và tính song song, vuông góc của các cạnh. Vẽ hình cần dùng thước kẻ, ê ke và compa để hình chính xác.

2. Ví dụ minh họa

Cho hình thang $ABCD$ có hai đáy $AB = 8$ cm, $CD = 12$ cm và chiều cao $AH = 5$ cm. Hãy xác định các yếu tố của hình thang.

Giải: Hình thang $ABCD$ có đáy lớn $CD = 12$ cm, đáy bé $AB = 8$ cm, chiều cao $AH = 5$ cm. Hai đáy $AB$ và $CD$ song song với nhau.

Một ví dụ khác: Vẽ hình tròn tâm $O$ bán kính $3$ cm thì đường kính của nó bằng $3 \times 2 = 6$ cm.

3. Ghi nhớ

• Tam giác: 3 cạnh, 3 góc; hình thang: một cặp cạnh đối song song.
• Hình tròn: đường kính bằng hai lần bán kính.
• Hình bình hành: hai cặp cạnh đối song song và bằng nhau; hình thoi: bốn cạnh bằng nhau.
• Muốn vẽ hình chính xác, cần dùng thước kẻ, ê ke và compa.