Bài tập — Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Tỉ số của $a$ và $b$ là thương $a : b$ hay $\frac{a}{b}$ ($b$ khác $0$).

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Muốn tìm tỉ số phần trăm: tìm thương, nhân với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Tỉ số của hai số $a$ và $b$ (với $b$ khác $0$) là thương của phép chia $a$ cho $b$, viết là $a : b$ hay $\frac{a}{b}$. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Tỉ số phần trăm là tỉ số được viết dưới dạng phân số có mẫu số là $100$, rồi viết thêm kí hiệu $$. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Lớp 5A có $40$ học sinh, trong đó có $10$ học sinh giỏi. Tìm tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Tỉ số của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp là $10 : 40 = \frac{10}{40} = 0,25 = 25$. Vậy tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp là $25$.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tính: $\frac{3}{5} : \frac{2}{5}$.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết số thập phân: bảy phẩy năm mươi hai.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đọc số thập phân: $12,08$.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tỉ số của $a$ và $b$ là thương $a : b$ hay $\frac{a}{b}$ ($b$ khác $0$)."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Muốn tìm tỉ số phần trăm: tìm thương, nhân với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tỉ số của hai số $a$ và $b$ (với $b$ khác $0$) là thương của phép chia $a$ cho $b$, viết là $a : b$ hay $\frac{a}{b}$."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tỉ số phần trăm là tỉ số được viết dưới dạng phân số có mẫu số là $100$, rồi viết thêm kí hiệu $$."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tỉ số của hai số $a$ và $b$ (với $b$ khác $0$) là thương của phép chia $a$ cho $b$, viết là $a : b$ hay $\frac{a}{b}$. Tỉ số cho biết số thứ nhất gấp bao nhiêu lần số thứ hai, hoặc số thứ hai bằng mấy phần số thứ nhất.
  • Tổng kết ghi nhớ: Tỉ số của $a$ và $b$ là thương $a : b$ hay $\frac{a}{b}$ ($b$ khác $0$).; Muốn tìm tỉ số phần trăm: tìm thương, nhân với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$.; Muốn viết tỉ số phần trăm thành số thập phân: chia cho $100$ rồi bỏ kí hiệu $$.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Lớp 5A có $40$ học sinh, trong đó có $10$ học sinh giỏi. Tìm tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 36: Tỉ số. Tỉ số phần trăm (Tỉ số của $a$ và $b$ là thương $a : b$ hay $\frac{a}{b}$ ($b$ khác $0$).; Muốn tìm tỉ số phần trăm: tìm thương, nhân với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$.; Muốn viết tỉ số phần trăm thành số thập phân: chia cho $100$ rồi bỏ kí hiệu $$.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Tỉ số của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp là $10 : 40 = \frac{10}{40} = 0,25 = 25$. Vậy tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi và số học sinh cả lớp là $25$.
• Bài 4: $\frac{3}{5} : \frac{2}{5} = \frac{3}{5} \times \frac{5}{2} = \frac{3}{2}$.
• Bài 5: $7,52$.
• Bài 6: Mười hai phẩy không tám.