Bài 40: Tìm tỉ số phần trăm của hai số

1. Kiến thức trọng tâm

Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số $a$ và $b$ (với $b$ khác $0$), ta thực hiện hai bước: Bước 1, tìm thương của $a$ và $b$. Bước 2, nhân thương đó với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$ vào bên phải kết quả. Nói cách khác, tỉ số phần trăm của $a$ và $b$ là $(a : b) \times 100$.

Trong thực tế, dạng toán này thường gặp khi tính tỉ lệ phần trăm của một bộ phận so với toàn thể, chẳng hạn tỉ lệ học sinh đạt điểm giỏi, tỉ lệ diện tích đất trồng rau, tỉ lệ sản phẩm đạt chất lượng. Kết quả có thể là số thập phân; tùy yêu cầu của đề bài, ta có thể làm tròn hoặc giữ nguyên phần thập phân.

Cần phân biệt: tỉ số phần trăm của $a$ và $b$ khác với tỉ số phần trăm của $b$ và $a$. Ví dụ, tỉ số phần trăm của $2$ và $5$ là $40$, nhưng tỉ số phần trăm của $5$ và $2$ là $250$. Vì vậy, khi làm bài cần xác định đúng số nào là số được so sánh, số nào là số làm chuẩn.

2. Ví dụ minh họa

Một vườn cây có $300$ cây, trong đó có $75$ cây cam. Tìm tỉ số phần trăm của số cây cam và số cây trong vườn.

Giải: Tỉ số phần trăm của số cây cam và số cây trong vườn là $(75 : 300) \times 100$. Đáp số: $25$.

Một ví dụ khác: Tỉ số phần trăm của $3$ và $4$ là $(3 : 4) \times 100$.

3. Ghi nhớ

• Tỉ số phần trăm của $a$ và $b$ là $(a : b) \times 100$.
• Cách làm: tìm thương $a : b$, nhân với $100$ rồi viết thêm kí hiệu $$.
• Xác định đúng số được so sánh và số làm chuẩn, vì thứ tự hai số làm thay đổi kết quả.
• Tỉ số phần trăm thường dùng để diễn tả một bộ phận so với toàn thể.