Bài 60: Quãng đường, thời gian của một chuyển động đều

1. Kiến thức trọng tâm

Từ công thức tính vận tốc $v = s : t$, em có thể suy ra công thức tính quãng đường và thời gian của một chuyển động đều:

• Quãng đường: $s = v \times t$.
• Thời gian: $t = s : v$.

Muốn tính quãng đường, em lấy vận tốc nhân với thời gian. Muốn tính thời gian, em lấy quãng đường chia cho vận tốc. Ba đại lượng vận tốc, quãng đường, thời gian luôn gắn với nhau: biết hai đại lượng, em tìm được đại lượng còn lại.

Khi làm bài, em cần chú ý đơn vị đo. Nếu vận tốc là $km/giờ$ thì thời gian phải tính bằng giờ và quãng đường tính bằng $km$. Nếu thời gian cho dưới dạng giờ và phút, em phải đổi về giờ (dạng số thập phân hoặc phân số) trước khi tính. Ví dụ, $1$ giờ $30$ phút $= 1,5$ giờ.

Các bài toán chuyển động đều thường gắn với thực tế: ô tô đi từ tỉnh này đến tỉnh kia, người đi xe đạp, tàu hỏa, máy bay. Em nên đọc kĩ đề, xác định rõ đại lượng đã biết và đại lượng cần tìm, rồi chọn công thức phù hợp.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Một xe máy đi với vận tốc $40,km/giờ$ trong $2,5$ giờ. Tính quãng đường xe máy đi được.

Bài giải

Quãng đường xe máy đi được là:

$$40 \times 2,5 = 100,(km)$$

Đáp số: $100,km$.

Ví dụ 2. Một ô tô đi quãng đường $240,km$ với vận tốc $60,km/giờ$. Tính thời gian ô tô đi hết quãng đường đó.

Bài giải

Thời gian ô tô đi là:

$$240 : 60 = 4,(giờ)$$

Đáp số: $4$ giờ.

Ví dụ 3. Một người đi xe đạp với vận tốc $12,km/giờ$ trong $1$ giờ $45$ phút. Tính quãng đường người đó đi được.

Bài giải

Đổi $1$ giờ $45$ phút $= 1,75$ giờ.

Quãng đường người đó đi được là:

$$12 \times 1,75 = 21,(km)$$

Đáp số: $21,km$.

3. Ghi nhớ

• Quãng đường: $s = v \times t$.
• Thời gian: $t = s : v$.
• Đổi thời gian về cùng đơn vị với đơn vị vận tốc trước khi tính.